Nog steeds heerst het beeld dat verpleegkundigen alleen de handen aan het bed van de patiënt zijn, maar het beroep omvat zoveel meer. Jacqueline de Bruin-Visser, casemanager longoncologie bij Amsterdam UMC, vertelt over de multidisciplinaire rol van de verpleegkundige in het behandeltraject van longkanker.

Welke rol speelt de verpleegkundige in het behandeltraject van longkankerpatiënten?

“Dat verschilt per ziekenhuis, maar bij ons gaat de patiënt eerst langs de longarts om uit te zoeken welke behandeling het beste is. Wanneer dat bekend is komt de patiënt bij ons terecht – de casemanagers – en geven we informatie over de behandeling, maken een planning en kijken we hoe het met de patiënt en zijn familie gaat op psychosociaal gebied. We houden het behandeltraject van de patiënt continu in de gaten. Daarnaast zijn wij een laagdrempelig aanspreekpunt voor de patiënt voorafgaand, tijdens en na het behandeltraject.”

Hoe bieden de casemanagers psychosociale ondersteuning aan de patiënt?

“We zijn opgeleid om vanuit een multidisciplinair perspectief naar een longkankerpatiënt te kijken. Dat houdt in dat wij vragen stellen als: Hoe gaat het met de voeding? Wat speelt er in het gezin? Hoe kijkt de partner tegen het behandeltraject aan? Wat vind de patiënt zelf van het traject? Welke informatie heeft hij of zij nodig? Welke bijwerkingen heeft de patiënt van de behandeling?

Daarnaast zien we in de praktijk dat patiënten bij de arts minder open zijn dan bij de verpleegkundige. Wij zijn een laagdrempeliger aanspreekpunt en dat is fijn voor patiënten in deze moeilijke periode. Daarnaast houden wij het gehele proces in de gaten en zorgen we dat alles volgens protocol verloopt. Patiënten komen na de diagnose longkanker in een soort achtbaan van emoties terecht, waarin ze zoveel horen, maar vaak ook juist niets meer horen. Na het gesprek met de arts komen er dan juist zoveel vragen op en kunnen ze het behandeltraject vaak niet overzien. Wij zijn ervoor om ze hierin te begeleiden en te zorgen dat alles goed verloopt. Patiënten ervaren het vooral als erg fijn dat ze ons altijd kunnen bellen of mailen met hun vragen.”

Hoe verloopt de samenwerking met andere deskundigen?

“Wij zijn als casemanagers het centrale aanspreekpunt voor de patiënt en de deskundigen rondom de patiënt. We coördineren de multidisciplinaire zorg en schakelen indien nodig de volgende disciplines in: diëtisten, oncologische fysiotherapie, advies over inloophuizen, psychologen en maatschappelijk werkers. Indien nodig regelen we thuiszorg of bijvoorbeeld zuurstof voor thuis. Ook zijn wij het aanspreekpunt voor de andere disciplines, bijvoorbeeld een huisarts of wijkverpleegkundige. Onze functie is in die zin tweeledig: enerzijds begeleiden we patiënten en anderzijds houden we ook de diagnostische doorlooptijden in de gaten. Worden de afspraken nageleefd en zijn de CT-scans ingepland? Als casemanagers zijn we er verantwoordelijk voor dat het behandeltraject verloopt zoals het moet verlopen. Dit doen we samen met de longartsen met wie we intensief samenwerken.”

Dit artikel is financieel mogelijk gemaakt door Takeda. De hierin besproken meningen en ervaringen zijn afkomstig van de geïnterviewde personen, Takeda heeft geen invloed op de inhoud gehad.