De nieuwe behandeling tegen buikvlieskanker, PIPAC, is veelbelovend: het kan het leven van voorheen uitbehandelde patiënten drastisch verlengen. Het geeft patiënten die niet meer in aanmerking komen voor een andere behandeling, HIPEC, weer enige hoop. Een van deze patiënten is Peter Körver.

Het gelukkigst is Peter Körver (50) wanneer hij kilometers rent. Door buitenlandse wouden of over de heide van het Zuid-Limburgse Brunssum, bij hem om de hoek: rennen zal hij. Hoe zo’n topfitte man buikvlieskanker krijgt, was voor hem zowel een raadsel als slechts domme pech. “Het leven gaat door.” Een wat ‘opgepropt gevoel’ na het eten, meer was het niet waar Peter last van had. Na twee scans, een punctie en een kort gesprek met zijn internist wist hij dat hij kanker had en niet meer beter werd. “Tja, dan kun je bij de pakken neerzitten, maar dat is ook zonde van je tijd. De dag erna googelden mijn vrouw Ina (47) en ik al wat mijn opties waren.” Hij nam geen genoegen met het oordeel van zijn internist: ‘niet te opereren, chemobehandeling, weken tot maanden’. Peters onderzoek wierp vruchten af. “Dinsdag kreeg ik de diagnose en donderdag had ik mijn internist aan de lijn om te praten over een experimentele behandeling.”

HIPEC

Na een doorverwijzing onderging Peter een onderzoek om te zien of hij in aanmerking kwam voor HIPEC, ofwel Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy. Oncologisch chirurg Ignace de Hingh voert sinds 2007 HIPEC-behandelingen uit. “Tijdens een HIPEC spoelt de chirurg de buikholte van de patiënt gedurende 90 minuten met verwarmde chemo, nadat hij eerst alle zichtbare tumoren verwijdert,” vertelt De Hingh. De spoeling bereikt alle ruimtes in de buikholte en doodt zo alle kankercellen. Omdat kankercellen de verhitting slechter verdragen dan gezonde cellen is HIPEC extraeffectief. “Helaas komt niet iedereen in aanmerking voor HIPEC,” vertelt De Hingh. “Zo biedt het bij patiënten met een te ver gevorderd stadium geen overlevingsvoordeel.” Dit is ook het geval voor Peter. Een andere behandeling kan nog wel wat voor hem betekenen.

PIPAC

PIPAC, dan nog alleen uitgevoerd in het Belgische Gent, kan zijn leven verlengen. Bij deze behandeling, voluit Pressurized Intraperitoneal Aerosol Chemotherapy, wordt onder druk chemotherapie in de buikholte verneveld. In tegenstelling tot HIPEC, waarbij de hele buikholte wordt geopend, gebeurt PIPAC via een kijkoperatie. “Dit is veel minder intensief voor de patiënt,” legt gastro-intestinaal chirurg Wouter Willaert van het UZ Gent uit. “Na een HIPEC herstelt de patiënt minstens twee weken in het ziekenhuis, bij PIPAC kan de patiënt vaak de dag erna alweer naar huis.” “Peter wordt vaak een uur nadat hij op de uitslaapkamer komt wakker,” vertelt zijn vrouw Ina, “en het eerste wat hij dan zegt is: roep de zuster om het infuus eruit te halen, ik wil wel naar huis!” “En na een week ren ik weer,” valt Peter bij.

Optimisme

Langdurig onderzoek bevestigt HIPEC als gamechanger tegen buikvlieskanker. Van PIPAC heerst een sterk vermoeden. De Hingh gebruikt HIPEC sinds 2007, per jaar behandelt hij zo’n 80 patiënten. Hij noemt de resultaten overtuigend: “Na jaren onderzoek kunnen we er niet omheen dat HIPEC werkt. De gemiddelde levensverwachting bij buikvlieskanker was drie tot zes maanden: nu zitten we op gemiddeld 36 maanden. Dit succes is opgemerkt door de rest van de medische wereld en zorgverzekeraars: HIPEC wordt algemeen geaccepteerd.” Bij PIPAC ligt dit anders. Het UZ in Gent past de behandeling sinds 2015 toe, en hoewel het te vroeg is voor harde conclusies, is Willaert optimistisch. “Waar patiënten vroeger een levensverwachting hadden van ongeveer 3 maanden, leven sommigen na anderhalf jaar nog. In 2018 starten we een gerandomiseerde studie met PIPAC bij eierstokkanker, hopelijk kunnen we daarna de werking van PIPAC nog zekerder stellen.”

Behandeling

Omdat PIPAC zo nieuw is, wordt deze vaak niet vergoed door Nederlandse zorgverzekeraars. Voor de nieuwe studie naar PIPAC in Eindhoven, die wel vergoed wordt, komt Peter niet in aanmerking: zijn eerdere behandeling in België kan de onderzoeksresultaten in Eindhoven vertekenen. Dit is een probleem voor Peter: elke behandeling kost drie- tot vierduizend euro. Dit jaar kreeg hij zijn zesde behandeling. Zonder de stichting ‘Peterslive4life’, die hij en zijn vrouw startten, kon Peter de PIPACs niet betalen. “Toch geniet ik,” vertelt Peter. “Ik voel me niet ziek. Ik heb mijn dochters achttiende verjaardag meegemaakt. Mijn vrouw en ik gaan nog veel op vakantie.” Hij haalt zijn schouders op. “En ik blijf rennen.”