Bij (het vermoeden van) longkanker is het belangrijk dat de juiste diagnose gesteld wordt en een passende behandeling wordt aangeboden. Op dit moment wordt in bijna elk ziekenhuis de diagnose longkanker gesteld. Toch heeft niet elk medisch centrum de juiste kennis en apparatuur om de precieze vorm van longkanker te kunnen vaststellen en passend te behandelen. Van de ziekte bestaan namelijk tientallen varianten, waarvan de ernst wordt aangeduid met stadium 1 t/m 4. Daarom is een goede doorverwijzing naar een ziekenhuis dat wél alle kennis en mogelijkheden in huis heeft letterlijk van levensbelang.

Longkanker Nederland is de belangenorganisatie voor mensen met longkanker en pleit ervoor dat iedere patiënt zo snel mogelijk met een passende behandeling kan starten. “Ons idee: niet in alle tachtig ziekenhuizen waar dat nu gebeurt, wordt zorg voor longkanker aangeboden, maar in een deel daarvan,” licht Lidia Barberio van Longkanker Nederland hun visie toe. “Als minder ziekenhuizen zorg voor longkanker aanbieden, worden per centrum meer patiënten met longkanker gezien en kunnen ze hun kennis hiervan vergroten en specifiek voor de ziekte inzetten.”

Netwerk van ziekenhuizen

In de praktijk gebeurt echter wat anders. Barberio: “We zien dat het zorgveld een andere aanpak kiest. Zo ontstaan er sinds kort in diverse regio’s netwerken van ziekenhuizen die er samen voor waken dat patiënten op de juiste plek hun diagnose krijgen en behandeld worden. Ook vindt er in zo’n netwerk regelmatig overleg plaats tussen de zorgverleners van de verschillende ziekenhuizen, zodat alle patiënten met longkanker die er op dat moment in die betreffende regio zijn, goed in de gaten worden gehouden. En hoewel anders dan onze visie, zien we dat ook dit kan leiden tot een verbetering van de zorg voor longkanker zoals die momenteel overal ‘los’ wordt aangeboden. Of het net zo succesvol zal zijn als concentratie van zorg (minder ziekenhuizen met meer kennis), weten we nog niet. Hiervoor houden we samen met de ziekenhuizen die de coördinatie over de netwerken regelen vinger aan de pols”

Doelgerichte therapie

Er is steeds meer bekend over verschillende varianten en best passende behandelingen hiervoor. “En ook over de meer zeldzame types van longkanker veroorzaakt door een ‘spontane’ verandering in één van de genen, wordt steeds meer duidelijk,” vertelt Barberio verder. “Chemotherapie of bestraling zijn bij deze variant niet de eerste keuze. Doelgerichte therapie, een behandeling met pillen die de kankercellen direct te lijf gaan, is dan meestal doeltreffender. Voor deze weinig voorkomende vormen van longkanker, de zeldzame genmutaties, zijn er een paar specialistische centra waar je terecht kunt: UMCG (Groningen), MUMC (Maastricht), Antoni van Leeuwenhoek (Amsterdam), ErasmusMC (Rotterdam) en Amsterdam UMC.”

Immuuntherapie

Een andere mogelijke behandeling bij kanker is immuuntherapie (of immunotherapie) en wordt op dit moment in ongeveer 45 ziekenhuizen aangeboden. Barberio legt uit hoe dat werkt: “Het lichaam heeft een afweersysteem dat beschermt tegen slechte cellen, zoals virussen en bacteriën. Het afweersysteem ziet ook kankercellen, maar ‘denkt’ helaas dat die niet gevaarlijk zijn. Immuuntherapie is een behandeling om het afweersysteem sterker te maken, zodat het de kankercellen wél doodt. Immuuntherapie wordt via een infuus gegeven. Dit gebeurt één keer per twee of drie weken. Jammer genoeg is het zo dat immuuntherapie soms niet aanslaat en nog niet bekend is of het effect ervan blijvend kan zijn. Ook is immuuntherapie nog geen standaard zorg voor longkanker in stadium I en II.”

Durf alles te vragen

Barberio: “Dat je in het ziekenhuis wordt behandeld met de beste kennis en mogelijkheden, neemt niet weg dat er op welk moment dan ook onzekerheid over de behandeling kan ontstaan. Bespreek je twijfels en vragen het liefst altijd met je eigen (vaste) zorgverleners; de longarts of longoncologieverpleegkundige. Mocht dat niet lukken, dan is een second opinion een optie. Ga daar wel bedachtzaam mee om, want een second opinion betekent een vertraging in je behandeling. En tijd is, helaas bij deze ziekte, een groot kostbaar goed.”

Dit artikel is financieel mogelijk gemaakt door MSD. De hierin besproken meningen en ervaringen zijn afkomstig van de geïnterviewde personen, MSD heeft geen invloed op de inhoud gehad.

NL-NON-00170