Als ouders vermoeden dat er ‘iets’ met hun kind is, hebben zij het vaak bij het rechte eind. Zaak is dan om uit te zoeken wat dat ‘iets’ is. Het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ) ondersteunt de jeugdgezondheidszorg en de professionals die er werken, signaleren problemen bij jonge kinderen en zorgen ervoor dat de kinderen de hulp krijgen die nodig is om het kind weer prettig te laten voelen. Want kinderen op jonge leeftijd de juiste psychosociale zorg geven, levert zoveel voordeel op in hun verdere leven.

Als er iets met het kind aan de hand is…

Ouders van jonge kinderen kunnen met al hun vragen en zorgen bij het consultatiebureau terecht. Ook als zij een vermoeden hebben dat er iets met hun kind is. “Ouders moet je altijd serieus nemen. Er is een reden waarom ze ongerust zijn. Ze vergelijken kinderen met andere kinderen en signaleren dan iets”, weet Bettie Carmiggelt, adviseur bij het NCJ. De jeugdarts of de jeugdverpleegkundige probeert boven tafel te krijgen wat er aan de hand is. Soms blijkt dat de moeder een stressvolle zwangerschap heeft gehad en dat levert niet zelden gedragsproblemen bij het kind op, zo wijst recent onderzoek uit. Soms is de oorzaak van het gedrag van een kind minder duidelijk. Dan probeert de jeugdarts of de jeugdverpleegkundige een totaalbeeld te krijgen over bijvoorbeeld de omgeving van het kind.

Het belang van psychosociale zorg

De jeugdgezondheidszorg werkt nu zo’n twintig jaar met richtlijnen. In de loop van de tijd is de aandacht verschoven naar psychosociale zorg. Dat heeft ook te maken met de veranderende maatschappij. De eisen die worden gesteld, zijn hoog en een aantal kinderen kan dat niet bijbenen. “Iedereen kan van zijn eigen lijntje vallen”, weet Carmiggelt. Het is bewezen dat als problemen bij jonge kinderen vroegtijdig worden gesignaleerd en er ondersteuning of hulp wordt geboden, problemen beter hanteerbaar worden en het kind als volwassene beter kan participeren aan de maatschappij.

De rol van Integrale Vroeghulp

Ouders met jonge kinderen waar zorgen bij zijn kunnen terecht komen bij Integrale Vroeghulp. Deze regionale multidisciplinaire netwerken Integrale Vroeghulp zorgen voor het vroeg signaleren, diagnosticeren en ondersteunen van problemen rond de ontwikkeling van jonge kinderen met ontwikkelingsachterstanden als gevolg van een beperking. Integraal kijken, dat is de kracht van Vroeghulp. “Gezinnen die bij ons komen met een hulpvraag kunnen wij passende zorg bieden”, vertelt Susan Osterop, landelijke coördinator van Integrale Vroeghulp.

Hoe gaat de hulp in zijn werk?

Het gezin krijgt een casemanager toegewezen die het gezin thuis bezoekt voor een hulpvraag-verduidelijking. Hierna worden de vragen voorgelegd aan een multidisciplinair team. Zij schrijven een integraal adviesplan. “Uiteraard blijft de regie in de handen van de ouders”, benadrukt Osterop, “zij moeten zich er goed bij voelen.” Fijn is dat de casemanager naast het gezin blijft staan, ook tijdens overleggen met het multidisciplinair team. Als ouders met het advies verder kunnen en op de goede plek terechtkomen, laat de casemanager het gezin los of draagt over naar anderen die het gezin psychosociale zorg verlenen.

Lokale hulp is voor deze kinderen niet genoeg. De multidisciplinaire expertise die zij nodig hebben, kan vaak alleen op bovenregionaal niveau georganiseerd worden. De deskundigen komen uit verschillende disciplines, zoals een kinder(revalidatie)arts, gedragswetenschapper, jeugdarts en experts vanuit het onderwijs. Vandaar dat het netwerk regionaal is opgezet.