Het Nederlandse woonzorglandschap is de laatste tijd sterk aan verandering onderhevig. Dit komt doordat de trends en ontwikkelingen in de zorg en vastgoedbranche, ook een directe invloed hebben op de manieren waarop patiënten en ouderen gehuisvest kunnen worden. Masi Mohammadi, hoogleraar Smart Architectural Technologies aan de Technische Universiteit Eindhoven, vertelt over nieuwe initiatieven in de zorgvastgoedsector.

Wat speelt er op het gebied van zorgvastgoed?

“Er speelt de laatste tijd heel veel in de vastgoedsector. Deze ontwikkelingen zijn logischerwijs ook gaande in het zorgvastgoed aangezien het een gespecialiseerde vorm van vastgoed is. Daarnaast wordt zorgvastgoed ook gestuurd door de trends in de zorgsector, dus het gehele woonzorglandschap wordt vanuit meerdere kanten beïnvloed. Een van de belangrijkste ontwikkelingen is dat er voorheen meer gekeken werd naar de verschillende vormen van gezondheidszorg – zoals semi- en transmurale zorg – en nu meer naar de persoonlijke omstandigheden van de patiënt en in welke ziektefase hij zich bevindt. Hospitalisering was vroeger ook een hele andere tak van sport, maar momenteel zien we steeds meer trends ontstaan zoals zelfstandig wonen en “hospital at home”.

Hoe kunnen deze ontwikkelingen gebruikt worden om de ouderenzorg te verbeteren?

“Door experimenten op gang te zetten en de effecten langdurig te onderzoeken. In Nederland zijn we een van de koplopers op het gebied van zorgverlening en we zien dat we erg goed presteren in vergelijking met andere Europese landen. Dit komt doordat we de sociale ontwikkelingen die in de zorg spelen al in het verleden hebben doorgemaakt. Zo waren er vroeger kleine gemeenschappen waar Nederlanders bij elkaar woonden en voor elkaar zorgden. Dit zien we steeds meer terugkomen. Vooral in krimpregio’s als de Achterhoek is dit aan de orde. Gezonde ouderen die daar nog zelfstandig wonen, nemen steeds vaker het heft in eigen handen en zetten particuliere wooninitiatieven op die ze met andere mensen delen. Ze weten immers dat ze over een aantal jaar waarschijnlijk mantelzorg nodig hebben. Dit is een mooi voorbeeld van hoe oude gebruiken een plek kunnen krijgen in de nieuwe tijdsgeest, en hoe de zorgvastgoedsector meegaat met oude woonvormen om sociale problemen als vergrijzing op te lossen.”

Wat ligt er in het verschiet met betrekking tot zorgvastgoed?

“Technologische ontwikkelingen gaan een steeds grotere rol spelen en dan hebben we het niet alleen over domotica (technologie in huis of smart buildings) of innovatieve alarmsystemen. Gebouwen zullen op zo’n manier georganiseerd worden dat ze echt een volledig onderdeel van de totale dienstverlening vormen. Daarin zie ik dus echt veranderingen vanuit de technologische kant. Waar industrieel bouwen vroeger als kil en koud werd gezien, wordt het anno 2019 steeds meer geaccepteerd door woningcorporaties. Deze gebouwen zullen sneller en duurzamer gerealiseerd kunnen worden, zodat de belasting op de eindgebruikers minimaal is. Dit soort innovaties moeten we koesteren, maar ik wil wel benadrukken dat zorg – en daarmee ook zorgvastgoed – een kwetsbaar domein is. We moeten geen overhaaste beslissingen nemen zonder gedegen onderzoek. Als er een medicijn op de markt wordt gebracht gaan daar eerst jaren van onderzoek aan vooraf, terwijl dit bij huisvesting helemaal niet aan de orde is. We moeten huisvesting voor kwetsbare mensen dus ook als een soort medicijn benaderen en langetermijnstudies gaan doen naar de effecten van zorgvastgoed.”