Een lichtpuntje om de behandeling van pulmonale arteriële hypertensie (PAH) te verbeteren. Onderzoekers aan de universiteit van Oxford schrijven in een publicatie in PNAS dat ijzertekort de bloedvoorziening – met name de doorbloeding van de longslagaders – beïnvloedt op een manier die niet eerder is onderzocht.

IJzertekort, geen bloedarmoede, toch PAH

PAH is een zeldzame en progressieve aandoening, waarbij vernauwde bloedvaten richting de longen zorgen voor een overbelasting van het hart. Al geruime tijd is bekend dat ijzerdeficiëntie iemand vatbaar kan maken voor PAH. Indien hier sprake van is, zorgt het voor een verminderde werking van de bloedstroom in de longen. Hierdoor neemt de druk op de rechterkant van het hart toe. Lange tijd dacht men dat dit te maken had met bloedarmoede ten gevolge van een ijzertekort. Daarom werd bloedarmoede ook aangepakt. Maar nu is gebleken dat wanneer er geen sprake is van bloedarmoede, een ijzertekort lichaamsweefsel van het hart dusdanig kan beïnvloeden dat er PAH optreedt.

Verhoogde afgifte endotheline-1

De onderzoekers trachten aan het licht te brengen hoe een ijzertekort vatbaar maakt voor PAH. Daar geven ze de volgende verklaring voor: “IJzergebrek in de gladde spiercellen van de longslagaders is voldoende om hypertensie te veroorzaken. Het gebrek is te wijten aan een verhoogde afgifte van het hormoon endotheline-1 aanwezig in de longslagaders.”

Endotheline-1 wordt gevormd uit de wand van bloedvaten en zorgt voor het vernauwen van de slagaders (vasoconstrictie), om onder meer de bloeddruk te verhogen.

Onderliggende oorzaken van PAH

Lees ook: onderliggende oorzaken van PAH

Pulmonale arteriële hypertensie omkeren in muizen

Hoofdonderzoeker Samira Lakhal-Littleton en haar team slaagde erin om pulmonale arteriële hypertensie in muizen om te keren en te voorkomen door zowel ijzersuppletie als het remmen van de productie van endotheline-1. Dat geldt als voortschrijdend inzicht in de behandeling van mensen met PAH, want zoals gezegd verergeren de symptomen van PAH. In de richting gaan van nieuwe behandelingsmogelijkheden is dan ook zeer nodig totdat PAH uiteindelijk valt te genezen.

Lakhal-Littleton: “Dit onderzoek biedt mogelijkheden om de manier waarop patiënten met pulmonale arteriële hypertensie worden behandeld, te veranderen. We weten nu dat we hierbij niet alleen de focus op bloedarmoede moeten leggen, maar ook moeten kijken naar het gebrek aan ijzer op weefselniveau.”