Borstkanker treft ieder jaar ongeveer dertienduizend Nederlandse vrouwen. Volgens het CBS overleeft 70 procent van de vrouwen de ziekte, maar de psychische impact is er vaak pas nadat ze kankervrij zijn verklaard. Hoe verwerk je borstkanker en waar lopen ex-patiënten tegen aan?

Na de behandeling

De echte psychische verwerking komt pas als de borstkankerpatiënten weer thuis en herstellende zijn. Tijdens de behandeling zijn er zoveel beslissingen die ze moeten nemen en wordt er zoveel van hun lichaam gevraagd, dat ze vaak niet de tijd hebben er echt bij stil te staan. Eenmaal thuis realiseren deze vrouwen zich vaak pas wat er precies gebeurd is met hun lichaam en dat ze in een stroomversnelling hebben gezeten.

De wereld gaat natuurlijk gewoon door, maar voor deze vrouwen is het alsof ze daar in die periode geen deel van uit hebben gemaakt. Daarnaast is er de onzekerheid die ook nu weer naar boven komt. ’Hoe moet ik ooit weer genieten?’ is een vraag die veel vrouwen zich stellen. De dingen die eerder leuk en vanzelfsprekend waren, zijn dat nu niet meer. Deze vrouwen twijfelen aan zichzelf. Volgens eerstelijnspsycholoog Anne Kooij zijn er ook veel vrouwen die het griepje van hun beste vriendin opeens ‘aanstelleritis’ vinden. “Ze denken vaak: wat is een griepje nou, ik heb borstkanker gehad. Terwijl die vriendin zich natuurlijk gewoon rot mag voelen als ze ziek is.”

Steun van de omgeving bij borstkanker

In de confronterende periode na de behandeling is de steun van de directe omgeving heel belangrijk. De verwerking van borstkanker en de ziekteperiode is een stuk gemakkelijker zolang vrienden, familie en vooral ook de partner blijven praten. “De kans op een depressie is een stuk kleiner wanneer vrouwen de mogelijkheden hebben van zich af te praten over alles wat ze hebben meegemaakt”, zegt Helen Norp, psychosynthese-therapeute die zich bezighoudt met het mentale herstel van borstkankerpatiënten. “Vrouwen moeten zich echter wel realiseren dat de vriendenkring kan veranderen tijdens de periode van ziekte: beste vrienden durven je opeens niet meer te bezoeken en die ene vage kennis van de sport sportclub staat onverwacht elke dag naast je bed.”

Omdat communicatie het beste medicijn is om de psychische impact van borstkanker te verwerken, zoeken veel vrouwen ook hulp bij bijvoorbeeld een therapeut. Er zijn ook verschillende stichtingen die (ex-)patiënten ondersteunen. Zo is de Stichting Kanker in Beeld opgericht om meer aandacht te genereren voor creatieve expressie bij kanker.