De oncologische zorg in Nederland is goed toegankelijk en van uitstekende kwaliteit. Dankzij concentratie, specialisatie en intensieve samenwerking neemt de kwaliteit van de zorg voortdurend toe. Op diverse gebieden excelleert de Nederlandse zorg. Zo blijkt uit Europees onderzoek dat Nederland de beste zorg aan alvleesklierkanker patiënten biedt.

Specialisatie van oncologische zorg

Specialisatie is van groot belang voor het kunnen bieden van optimale oncologische zorg. De volumenormen leiden tot specialisatie en daardoor tot verbetering van de kwaliteit. “De concentratie van specialistische zorg, met name van hoogcomplexe laagvolume zorg zoals alvleesklierkanker, is heel belangrijk”, stelt hoogleraar gastro-intestinale chirurgie Olivier Busch.

Als voorzitter van de Dutch Pancreatic Cancer Group (DPCG) is Busch mede verantwoordelijk voor de samenstelling van de landelijke Richtlijn Pancreascarcinoom. Ook is hij betrokken bij oncologische registraties waardoor artsen meer inzicht krijgen in de kwaliteit van hun eigen zorg en die van collega’s om zo hun werk te kunnen verbeteren. Ook geven deze registraties meer transparantie voor patiënten.

Multidisciplinaire behandelingen

Steeds duidelijker wordt dat de kwaliteit van de zorg niet alleen wordt bepaald door de kwaliteit van de chirurg. Het gaat om multidisciplinaire en multimodale behandelingen. Dat vereist een team van deskundigen dat gezamenlijk hoogspecialistische zorg biedt. “De teamleden beoordelen tijdens multidisciplinair overleg welke behandeling voor de patiënt op dat moment de beste resultaten oplevert”, verduidelijkt Busch. Dat is steeds vaker een combinatie van chirurgie, radiotherapie en chemotherapie.

Lokale behandeltechnieken zoals het bevriezen en weglaseren van tumoren zijn al langer beschikbaar. De laatste jaren zijn ook nieuwe lokaal ablatieve therapieën beschikbaar. Het voordeel van deze technieken is dat er geen of slechts zeer geringe schade aan omliggende organen en weefsels optreedt.

Minimaal invasieve chirurgie

Nu is aangetoond dat kijkoperaties de prognose van kankerpatiënten niet nadelig beïnvloeden en de patiënten sneller herstellen, maakt ook de minimale invasieve chirurgie een snelle ontwikkeling door. Ook voor alvleesklierkanker wordt deze vorm van chirurgie nu met succes toegepast. Die snelle opmars is ook en vooral mogelijk door intensieve samenwerking. Niet alleen nationaal maar ook internationaal delen artsen hun kennis en kunde. Bijvoorbeeld door elkaar uit te nodigen in de operatiekamer. Zo zijn een Britse en een Belgische chirurg naar Nederland gekomen om chirurgen in het AMC en andere ziekenhuizen te onderwijzen in en begeleiden bij nieuwe behandeltechnieken op het gebied van alvleesklierkanker.

Wat doen expert panels?

Een andere vorm van samenwerking zijn de expert panels. Deze multidisciplinaire panels bestaan uit artsen met één specifieke expertise en bieden collega’s de mogelijkheid online een second opinion in te winnen. “Hierdoor kan onnodige herhaling van diagnostiek worden voorkomen en is een betere besluitvorming mogelijk”, stelt Busch. “Met als resultaat betere zorg en minder belasting voor de patiënt en voorkoming van onnodige kosten.”