Even lekker in de zon zitten wordt door velen als prettig ervaren. De zon geeft een fijn en warm gevoel en zorgt voor een goed humeur. Maar de effecten van (zon)licht gaan veel dieper. Zo kunnen mensen met specifieke huidaandoeningen, zoals psoriasis, gebaat zijn bij licht. Omdat er gevaren kleven aan zonlicht en het niet goed te doseren is, kan men kiezen voor een huidbehandeling met uv-therapie, vaak lichttherapie genoemd.

Een geschilferde huid

Psoriasis is een ongeneeslijke chronische ontstekingsziekte van de huid, waarbij men te maken heeft met rode plekken, schilfering, jeuk en pijn. “Het is echt een vervelende ziekte. Het ziet er niet mooi uit en patiënten kunnen ermee gepest worden, vaak omdat het mensen afschrikt. Erg belangrijk om te vermelden is dat de ziekte absoluut niet besmettelijk is”, vertelt Ria Bloemberg-Lubbers, manager relatiebeheer van de Psoriasisverenging en ervaringsdeskundige.

Om het leven aangenamer te maken, zijn er verschillende behandelingen voor psoriasis. Deze variëren van medicijnen tot zalfjes of een combinatie van deze. Daarnaast blijkt zonlicht een positief effect te hebben op psoriasis. Zo ervaren veel mensen, bijvoorbeeld als ze op vakantie zijn, dat de plekken op hun huid minder worden door zonlicht. Hoewel zonlicht een positief effect kan hebben, kan een te lange blootstelling aan de zon ook gevaren meebrengen. “Het lastige bij zonlicht is dat het wel werkt, maar dat je het niet goed kunt doseren. Je moet niet doorschieten en verbranden”, benadrukt dr. Marcel Bekkenk, dermatoloog verbonden aan het AMC. Om ervoor te zorgen dat mensen de juiste, en dus positieve, hoeveelheid uv-licht op hun huid krijgen, kan men overgaan tot lichttherapie.

Licht als behandeling

Lichtbehandeling is geschikt voor een brede groep mensen met chronische inflammatoire aandoeningen van de huid, zoals psoriasis, eczeem en vitiligo. Hoe werkt de therapie? Bekkenk: “Uvtherapie werkt door uiteenlopende oorzaken. Kortgezegd zorgt het uvlicht dat door de huid heendringt voor remming van de ontstekingscellen. Dit kan direct gebeuren, omdat deze cellen minder goed tegen uv-licht kunnen en ze kapotgaan. Ook is er een indirecte werking door een groot aantal stoffen die ontstaan in de huid onder invloed van uv en remmend op de ontstekingscellen werken.” Als gevolg van de therapie kunnen mensen soms wel een jaar vrij zijn van pijnlijke en schilferige plekken. Een van de grote nadelen van lichttherapie is dat het behoorlijk bewerkelijk kan zijn. Patiënten hebben meerdere behandelingen nodig omdat de
huid moet wennen aan de uv-belasting. De hoeveelheid uv-licht wordt per behandeling opgebouwd, beginnend bij een aantal seconden tot een aantal minuten, waardoor het even duurt voor de therapie effect heeft.

Thuis behandelen

Waar voorheen alle psoriasispatiënten voor hun lichtbehandeling naar een ziekenhuis of kliniek moesten, is het nu ook mogelijk om thuis lichttherapie te volgen. Het grote voordeel hiervan is de tijdwinst, vertelt Bloemberg-Lubbers, die zelf lichttherapie heeft geprobeerd. “Wanneer men de behandeling thuis kan doen, kost dit tien minuten per dag in plaats van een paar keer per week een dag(deel).” Daarnaast kan de therapie thuis plaatsvinden op het moment dat het de patiënt uitkomt, zoals in de avond voor het slapen gaan, in plaats van tijdens de ‘ziekenhuisuren’, vaak onder werktijd.

Bekkenk waarschuwt dat bij thuisbehandeling goede begeleiding essentieel is. Te hoge en te lange doseringen van uv-straling kunnen immers leiden tot verbranding en een vergrote kans op huidkanker. Daarnaast stelt hij dat lichttherapie thuis niet voor iedereen is, en dat het voor kleine kinderen en mensen die niet instaat
zijn de apparatuur veilig te bedienen, zoals bijvoorbeeld bij ernstige dementie, wordt afgeraden. Een ander risico van zelf behandelen is dat sommige mensen hun therapie laten versloffen. Bekkenk: “Zo horen we mensen die hun lichtbron al drie maanden in huis hebben, maar er ‘nog niet aan toegekomen zijn’ om hem te gebruiken.”

Een ziekenhuisafspraak fungeert vaak als stok achter de deur voor de behandeling. Belang van informatie Bloemberg-Lubbers erkent dat lichttherapie (thuis) niet voor iedereen geschikt is. Ze geeft aan dat er veel verschillende behandelingen zijn en dat iedereen zijn/haar eigen behandeling heeft. Waar het nu nog vaak aan schort,
is de juiste kennis wat betreft psoriasis, waardoor mensen onterecht denken dat er niets aan te doen is. Hier ligt volgens haar een rol voor de overheid, die moet investeren in plekken waar patiënten zich kunnen laten informeren.

“Als mensen weten wat het is, zoeken ze eerder een dokter en kunnen ze een behandeling krijgen. Van nietsdoen en depressief op de bank zitten, wordt niemand beter. Ook de overheid niet.” Want, zo concludeert ze, als mensen niet meer werken, kost het de overheid uiteindelijk meer dan ervoor zorgen dat mensen de juiste behandeling kunnen krijgen.