Veel mensen die brandwonden oplopen ervaren psychische veranderingen. Door de traumatische ervaring die met brandwonden ge-paard gaat, hebben patiënten vaak last van slaapstoornissen, angsten of somberheid. Er kan zelfs een acute verwardheid ontstaan, een delier. Ook de directe naasten van de patiënt en omstanders kunnen het ongeval als traumatisch ervaren.

In alle gevallen is het van groot belang om de psychische toestand van de patiënt met brandwonden te beoordelen, vinden psychiater Peter Cornet en klinisch psycholoog Kirsten Lamberts, beiden verbonden aan het Brandwondencentrum van het Martini Ziekenhuis in Groningen.

Hoe vaak komen stressreacties of angstige reacties na brand voor?

“Veel mensen die brandwonden oplopen, hebben direct na het ongeval tijdelijk last van prikkelbaarheid en slecht slapen; standaard stressreacties na een dergelijk ongeval, ook bij partners, omstanders of
ouders.”

Is dat de reden waarom iedere patiënt in het Brandwondencentrum door ofwel klinisch psycholoog dan wel psychiater wordt gezien?

“Wij vinden het van groot belang om iedere patiënt samen met het gehele behandelteam te zien. Ook ouders en overige familieleden betrekken we in onze consultatie. Wij hebben een gestructureerde aanpak samen met het multidisciplinaire behandelteam. Waar we een psychiatrische stoornis vermoeden of medicijnen zullen voorschrijven, doet de psychiater dat, in andere gevallen ziet de klinisch psycholoog de patiënt.

Elke ochtend is er een bespreking. Op woensdagochtend zitten alle bij het Brandwondencentrum betrokken professionals om de tafel: medisch specialisten, verpleegkundigen en paramedici, een grote brandwondenbespreking. Wij zijn daar ook altijd bij aanwezig.”

Komt het voor dat patiënten al een psychiatrische aandoening hebben voordat zij brandwonden oplopen?

“Het gebeurt regelmatig dat patiënten daardoor in het Brandwondencentrum worden opgenomen. Bijvoorbeeld doordat hun psychiatrische aandoening, neem schizofrenie, een persoonlijkheidsstoornis als borderline of middelenmisbruik, mede aanleiding is geweest voor het ongeval.”

Maar mensen kunnen ook verward raken als gevólg van de brandwonden?

“Ja, denk met name aan de ontstekingsreactie die ontstaat door de brandwonden met als gevolg het delier, ofwel een acute verwardheid. Dit gaat onder andere gepaard met bewustzijnswisselingen en desoriëntatie. We zien het vaker bij oudere mensen en er ligt altijd een somatische oorzaak aan ten grondslag. In dit geval de brandwonden. Tijdens de behandeling geven we in zo’n situatie een middel
tegen verwardheid.”

Hoe belangrijk is het dat delier snel wordt onderkend?

“Een delier is een ernstige situatie. Tijdige herkenning is van levensbelang. Bij ouderen kan verwardheid voor dementieverschijnselen worden aangezien; in alle gevallen willen we weten hoe de patiënt voor de opname was.”

Als we kijken naar ouders, wat ziet u dan?

“Nagenoeg honderd procent van de ouders heeft schuldgevoelens als hun kind brandwonden oploopt; het is inherent aan ouderschap. Of het nou komt doordat zij zelf een kopje thee op de hoek van de tafel hebben neergezet, of dat het op het kinderdagverblijf of elders is gebeurd. Dit kan leiden tot een posttraumatische stressstoornis; daarover spreken we als de stressverschijnselen geruime tijd na het ongeval nog niet zijn verdwenen of alsnog de kop opsteken. We zien deze ontwikkeling bij ongeveer de helft van alle ouders.”

Is een posttraumatische stressstoornis goed te behandelen?

“Gelukkig wel. Ook hier is tijdige herkenning en behandeling noodzakelijk. Onder andere bieden wij dan EMDR aan.”