Hoeveel Nederlanders precies problemen met de bekkenbodem hebben, en de gevolgen daarvan, is niet duidelijk. Volgens schatting van de Stichting Bekkenbodem Patiënten (SBP) zijn het er 1 miljoen. Waarschijnlijk zijn het er meer omdat veel mensen zich met de problemen niet bij een (huis)arts melden. Een op de drie vrouwen boven de 40 heeft ermee te maken.

Geen typische vrouwenproblematiek

Bekkenbodemproblematiek kan veel gevolgen hebben. Chronische pijn, incontinentie van urine en/of ontlasting of verstopping, constante aandrang om te plassen of juist niet kunnen plassen, verzakkingen, bloedverlies, seksuele problemen, prostaatproblemen, kinderen die niet zindelijk worden: er kan nogal wat aan de hand zijn. Vaak wordt gedacht dat het een typisch vrouwenprobleem is. Omdat veel problemen ontstaan tijdens een zwangerschap en bevalling is dat tot een jaar of 60 meestal ook het geval, maar na die leeftijd lopen de mannen de achterstand snel in. Vergrijzing, prostaatproblemen en gevolgen van operaties en bestralingen zijn hier de oorzaak van.

Bekkenbodem patiënten

Nicole Schaapveld is voorzitter van de Stichting Bekkenbodem Patiënten (SBP). De stichting richt zich op voorlichting, belangenbehartiging, lotgenotencontact en het stimuleren van wetenschappelijk onderzoek. En het is nodig, want bekkenbodemproblematiek is onderschat en onderbelicht. “Er rust een taboe op het onderwerp, veel mensen schamen zich ervoor en durven het niet eens aan hun partner of kinderen te vertellen”, is haar ervaring. Veel mensen denken ‘dat het erbij hoort’. Maar de gevolgen kunnen een grote impact hebben op het dagelijks leven. Een middagje shoppen is er voor deze mensen niet bij. Problemen met seks en daarmee relaties komen veel voor als gevolg van incontinentie.

Zwangerschap

Vooral de zwangerschapstijd biedt aanknopingspunten om jonge vrouwen bewust te maken van de problematiek, die zich vaak pas op latere leeftijd kan manifesteren. Juist in deze periode is een vrouw zeer bewust bezig met het goed verzorgen van haar lichaam en haar ongeboren kind. “Een uitgelezen kans om vrouwen te wijzen op het belang om bekkenbodemspieren preventief in optimale conditie te brengen en te houden, want ze hebben tijdens de bevalling veel te lijden”, motiveert Schaapveld. Door de intensieve relatie die verloskundigen en kraamverzorgenden met deze vrouwen onderhouden, is hier voor hen een belangrijke taak weggelegd. Eén op de drie vrouwen boven de 40 jaar ondervindt klachten van de bekkenbodem, die de oorsprong vaak vinden in opgelopen schade tijdens zwangerschap en bevalling.

De impact van incontinentie

Belangrijk is om het onderwerp bespreekbaar te maken. De SBP doet dat bijvoorbeeld door patiëntenverhalen te stimuleren zodat het probleem ‘een gezicht’ krijgt en ook op beurzen op ludieke wijze aandacht te vragen voor de problematiek. Ook gebruikt zij het theaterstuk ‘Het verlies van Viviane’ waarbij de actrice na afloop van de voorstelling met professionals en leken in gesprek gaat over de impact van incontinentie. Belangrijk, want er is meer aan te doen dan mensen vaak denken. Een gespecialiseerde bekkenfysiotherapeut kan na diagnostiek de juiste oefeningen aanleren, die moeten worden ingepast in het dagritme, bijvoorbeeld tijdens het tandenpoetsen. Deze oefeningen kosten weinig tijd, maar moeten wel trouw worden gedaan.

Bekkenbodemcentrum

Als blijkt dat bekkenfysiotherapie onvoldoende helpt, kan iemand worden doorverwezen naar een bekkenbodemcentrum waar multidisciplinair onderzoek en behandeling plaatsvindt. Desondanks blijven veel mensen behoefte houden aan goed incontinentiemateriaal. Dat kan worden afgestemd op de persoonlijke situatie en wordt in het geval van chronische incontinentie vergoed door de zorgverzekeraars.