Griep hebben is voor niemand leuk. Maar voor patiënten met Multiple Sclerose (MS) kan het grote gevolgen hebben. Zo kan de infectie bij hen een terugval veroorzaken. Onderzoekers van de University of Illinois hebben bestudeerd hoe dit precies ontstaat. De studie is recent gepubliceerd in het tijdschrift Proceedings of National Academy of Sciences.

Verband griep en MS-terugvallen

Uit eerder onderzoek bleek al dat griep en andere infecties aan de luchtwegen het risico op terugval bij patiënten met MS kunnen vergroten. Maar welke mechanismen hier aan ten grondslag liggen, was tot nu toe nog onduidelijk.
Reden voor professor Andrew Steelman en zijn collega’s om het verband tussen griep en MS-terugvallen nader te bestuderen. Voor dit onderzoek hebben de onderzoekers muizen gebruikt die genetisch vatbaar waren voor immuun-gemedieerde aanvallen in de hersenen en het ruggenmerg.

Muizen met MS-symptomen

De onderzoekers stelden de muizen bloot aan het influenza A-virus, wat de grootste veroorzaker is van griep bij mensen. Vervolgens werd de reactie van de knaagdieren bestudeerd. Ontdekt werd dat sommige van de geïnfecteerde muizen symptomen ontwikkelden die lijken op die van mensen met MS. Er waren echter geen sporen van het griepvirus in hun brein te zien.

‘’Als je kijkt naar de populatie van MS-patiënten met symptomen van een ziekte aan de bovenste luchtwegen, zal tussen de 27 en 42 procent binnen de eerste twee weken een terugval krijgen’’, aldus professor Steelman. ‘’In het geval van onze geïnfecteerde muizen, vonden we precies dezelfde cijfers.’’

Gliacellen veroorzaken terugval

Toen de onderzoekers vervolgens nog preciezer keken naar de hersenen van de met griep geïnfecteerde muizen, vonden zij een toename in activiteit van de zogenoemde gliacellen. Een taak van deze cellen is om neuronen in het centrale zenuwstelsel te verzorgen, maar ze helpen ook om afweercellen naar het brein te transporteren.
Steelman: ‘’Wanneer glia geactiveerd wordt, zie je dat afweercellen zich van het bloed naar het brein zullen verplaatsen. Dit is ook het geval bij MS-patiënten. Maar eenmaal daar aangekomen, vallen de afweercellen ten onrechte de myelineschede aan. Hierdoor raken de onderliggende zenuwcellen beschadigd, wat een MS-aanval zal uitlokken.’’

Verhoogde chemokine-niveaus tijdens MS-terugval

De onderzoekers denken dat chemokine het signaalverkeer tussen gliacellen en immuun-cellen bemiddelt, nadat ze een toename van het hormoon in de muizenhersenen ontdekten. Het team benadrukt dat tijdens terugvallen van MS-patiënten de chemokine-niveaus zijn verhoogd.’’

Hoewel er meer onderzoek nodig is om precies aan te tonen waarom het immuunsysteem van MS-patiënten het brein aanvalt als reactie op infecties, geloven Steelman en zijn team dat hun studie ons een stap dichterbij het antwoord brengt.

‘’MS-patiënten hebben één of twee terugvallen per jaar en er wordt gedacht dat deze bijdragen aan de progressie van de ziekte’’, aldus de professor. ‘’Als we kunnen onderzoeken wat de drijvende factoren hierachter zijn, kunnen we wellicht ingrijpen wanneer de patiënt symptomen van de ziekte krijgt. Als we terugvallen met 50 procent zouden kunnen verminderen, zouden we theoretisch gezien de constante achteruitgang in functie en mobiliteit kunnen vertragen. Dat zou fantastisch zijn.’’

Wat is MS?

Multiple Sclerose (MS) is een chronische zenuwziekte die ontstaat door een abnormale reactie in het immuunsysteem. De afweercellen vallen de myelineschede aan, die de zenuwen beschermen. Hierdoor worden de onderliggende zenuwcellen ook beschadigd. Er ontstaan harde plekken, waardoor signalen die normaal door het centrale zenuwstelsel vervoerd worden niet meer goed doorkomen. Hierdoor ontstaan symptomen als tintelingen in het gezicht, lichaam, spierzwakte en mobiliteitsproblemen.

Relapsing-remitting MS is de meest voorkomende vorm van MS. Hierbij worden aanvallen (terugvallen) afgewisseld met perioden van herstel.