Een terugkeer naar de arbeidsmarkt na niet-aangeboren hersenletsel (NAH) is behoorlijk confronterend. NAH is hersenschade die is ontstaan ten gevolge van ziekte of een ongeval. De gevolgen van hersenletsel zijn meestal niet zichtbaar zoals mentale vermoeidheid en vertraging in het opnemen van informatie. Deze gevolgen worden vaak niet opgemerkt of er is onvoldoende kennis over, waardoor de persoon in kwestie overschat wordt in zijn mogelijkheden op dat moment. Natascha van Schaardenburgh (Directeur van Bureau VolZin) en Caroline Peters (Re-integratiecoach NAH/eigenaar van Breinperspectief) bespreken vanuit hun ervaring en deskundigheid de impact van NAH bij terugkeer naar de werkvloer. Ook leggen ze het belang uit van specialistische begeleiding.

Re-integratie begint met goede informatie over de ‘nieuwe’ situatie

Natascha: “Al vanaf de oprichting van Bureau VolZin in 2005 werken wij met mensen met hersenletsel. In de afgelopen 10 jaar hebben wij veel expertise opgedaan en zetten wij onze kennis en ervaring in bij cliënten die getroffen zijn door hersenletsel. Wij zien regelmatig dat mensen met NAH, hun naasten en werkgevers niet goed weten hoe zij invulling kunnen geven aan alle veranderingen die er zijn. Ze hebben vaak onvoldoende kennis over de gevolgen van hersenletsel en welke mogelijkheden er zijn op een terugkeer naar arbeid.”

Volgens Caroline helpt het om vroeg met elkaar in gesprek te gaan en de mogelijkheden en verwachtingen grondig te verkennen. Dit maakt de kans op succesvolle re-integratie groter. Hierover zegt ze het volgende: “Uit zo’n 25 jaar ervaring in loondienst en mijn eigen visie, heb ik de aanpak van Breinperspectief ontwikkeld. Ik zie dat mijn persoonlijke aanpak werkt. Ik blijf aanspreekpunt zolang het nodig is. Dat geeft zowel de kandidaten als opdrachtgevers rust en vertrouwen.”

Denken in mogelijkheden

Natascha: “Wij begeleiden veel verschillende mensen in hun proces terug naar de arbeidsmarkt. Naast de groep met NAH, ook mensen met andere beperkingen en de groep die vanuit een uitkering weer aan het werk wil. Als coaches denken wij hierbij in mogelijkheden en hebben aandacht voor zowel de werknemer als de werkgever. Soms is er een aanpassing of begeleiding nodig op het werk en soms is een afscheid onvermijdbaar. Dan gaan we op zoek naar passende arbeid in een andere werkomgeving.
In dit traject zetten wij jobcoaches met een ergotherapeutische achtergrond in. Ongeacht de uitkomst leert de ervaring dat met elkaar in gesprek gaan en begrip en respect hebben voor elkaars situatie cruciaal is om verder te kunnen.”

Terugschakelen, klein beginnen en weer opbouwen

Caroline: “Zodra mensen met NAH weer in staat zijn om het werk op te pakken is het enerzijds belangrijk dat er begrip komt van leidinggevenden en collega’s. Het is voor deze groep meestal niet mogelijk om meteen fulltime aan de slag te gaan en om veeleisende taken op zich te nemen.” Natascha voegt hieraan toe dat het erg afhangt van het letsel. Er zijn verschillende vormen van letsel, waarvan de ernst ervan bepaalt wat de impact is op de privé- en werkomgeving. Anderzijds zijn cognitieve problemen, zoals moeizamer kunnen onthouden en tragere informatieverwerking niet zichtbaar. Dit kan soms betekenen dat werkzaamheden anders vormgegeven zullen moet worden. “Kort gezegd is het een proces van terugschakelen, klein beginnen en rustig weer opbouwen”, vertelt Caroline.

Iedereen hoort een kans te krijgen op de arbeidsmarkt

Natascha zegt dat re-integratie tijd kost. Een zorgvuldige opbouw zonder te forceren is van belang. Ze beseft heel goed dat er vaak weinig tijd is, maar benadrukt dat deze groep veel talent en potentie met zich meebrengt. Een goed voorbeeld betreft een cliënt die kapster is. “Na een auto-ongeluk werd gezegd dat ze met haar letsel nooit meer zou kunnen knippen. Met onze begeleiding heeft ze toch een werkervaringsplek gevonden bij een kapperszaak. Daar werd het duidelijk dat ze in een aangepaste werkplek zonder te veel prikkels wel degelijk nog haar beroep kon uitoefenen”, aldus Natascha.

Weer aan het werk na hersenletsel

Caroline: “Welwillende werkgevers zijn bereid om getalenteerde kandidaten met NAH een kans te geven. Goede informatie en een proefperiode helpen de kansen te vergroten op een betaalde baan. Dit gold ook voor Vicky, die wij na haar herseninfarct door middel van begeleiding weer aan het werk hebben geholpen. Nadat wij haar in contact hebben gebracht met een neuropsycholoog en zij eerst cognitieve therapie heeft gevolgd, bleek ze in staat om vier uren per week vrijwilligerswerk te doen. Van daaruit is ze vervolgens naar nog eens tien uren extra bij een kantoorboekhandel aan het werk gekomen.

Dit soort voorbeelden laten zien dat mensen met NAH echte doorzetters zijn en geven andere re-integratiekandidaten een positief gevoel om hun traject te vervolgen.”