De problemen met lezen bij dyslexie komen deels door een niet-aangepaste werking van de hersenfuncties. Volgens een nieuwe studie blijkt bij dyslexie dat de sensorische informatieverwerking minder is. Dit bleek niet alleen te gelden voor gedrukte woorden (lezen), maar ook voor het zien van foto’s van gezichten en overige objecten. Volgens onderzoeker Perrachione (Boston University) wijst dit erop dat de problemen breed georiënteerd zijn en niet specifiek voor één deel van de hersenen.

 

Verminderd aanpassingsvermogen van de hersenen

Uit voorgaande studies is het nog altijd niet duidelijk geworden of een aangepaste hersenstructuur de oorzaak of het gevolg is van dyslexie. Dit is volgens Perrachione een lastige omdat het (on)vermogen tot lezen door de jaren heen, de ontwikkeling van de hersenen beïnvloedt. De ontdekking die het team van Perrachione deed wijst er op dat het verminderd aanpassingsvermogen van de hersenen een oorzaak is van dyslexie. Zowel bij kinderen als volwassenen is dit geconstateerd.

Wat is neurale adaptie?

De rol van neurale adaptie bij dyslexie lag centraal in dit onderzoek. Adaptie heeft te maken met de mate waarin de hersenen verbeteren in efficiëntie. Een voorbeeld hiervan is wanneer iemand jou voor de eerste keer aanspreekt. Je hersenen hebben dan wat tijd nodig om gewend te raken aan o.a. de stem, snelheid van spreken en de uitspraak van die persoon. Zodra die aanpassing is gemaakt hoeven ze de volgende keer minder hard te werken om deze info te verwerken. “Helaas is dat niet het geval bij dyslexie. Hiervoor geldt dat de hersenen iedere keer weer hard moeten werken, omdat het aanpassingsvermogen gehinderd lijkt”, legt Perrachione uit.

Moeite met sensorische informatieverwerking

Door gebruik te maken van FMRI-scans analyseerden de onderzoekers de hersenactiviteit van kinderen en volwassenen (in totaal 136) met en zonder dyslexie. Allen werden ze onderworpen aan een serie taken. In één experiment moesten de deelnemers luisteren naar een serie woorden, die werden voorgelezen door één of meerdere sprekers. Op hersenscans viel waar te nemen dat er weinig aanpassing plaatsvond in de hersenactiviteit van mensen met dyslexie. Dit duidt er op dat zij moeite hadden om zich de woorden eigen te maken.

Maar dat was niet het enige verschil, ook bij het zien van afbeeldingen van gezichten en objecten, was er minder aanpassing zichtbaar. “Het was verassend om te zien, doorgaans zijn er bij deze stoornis geen problemen met gezicht- en/of objectherkenning”, aldus de onderzoekers.

De vaardigheid lezen is een moeilijke opgave

Een mogelijke reden die wordt genoemd om de resultaten te verklaren is: lezen (en in eerste instantie leren lezen) is een moeilijke vaardigheid. Op het moment dat iemand met dyslexie moet lezen, kan het dus zo zijn dat het breingedeelte dat zorgt voor sensorische informatieverwerking niet goed wordt geactiveerd. Perrachione wijst erop dat het brein geen “leesgedeelte” heeft. Het is een vaardigheid die we onszelf aanleren. Dit vergt training waarbij weliswaar gebruikt wordt gemaakt van meerdere delen in het brein.

Iedereen wordt verwacht te kunnen lezen, maar dit onderzoek laat zien dat het niet zo vanzelfsprekend is. Over het algemeen wordt er niet vaak gerealiseerd wat een prestatie het eigenlijk is. Momenteel wordt er bij dyslexie gespecialiseerde leesinstructie toegepast als vorm van behandeling. In de toekomst kan dit hopelijk verfijnd worden als er nog meer duidelijkheid is over de precieze rol van de hersenen bij dyslexie.

Bron: Neuron