De angst om de controle te verliezen, ligt aan de basis van meerdere angststoornissen. Dat blijkt uit onderzoek van de Concordia University, recent verschenen in the Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders.

Wel of niet onder de controle?

Aan de studie namen in totaal 133 deelnemers deel. Bij hen werd een zogenoemde elektro-encefalogram (EEG) afgenomen. Dit is een methode waarbij een muts op het hoofd wordt bevestigd en afwijkingen kunnen worden opgespoord.

Een gedeelte van de mensen kreeg een uitslag waarin stond dat ze een hoog risico liepen om de controle over hun gedachten en acties te verliezen. De anderen werden echter verteld een hoge mate van controle te bezitten. Deze uitslagen waren verzonnen en niet gebaseerd op de afgenomen hersenscans.

Beelden controleren

Vervolgens kregen alle deelnemers de opdracht om een computertaak te volbrengen, waarbij ze het ritme van verschillende beelden moesten controleren. Dit konden ze doen door middel van toetsenbordcombinaties.

Wat de mensen echter niet wisten, was dat ze eigenlijk helemaal geen controle konden uitoefenen over de beelden. Alles was al op een bepaalde manier geprogrammeerd.

Overtuigingen over controleverlies

Uiteindelijk ontdekten de wetenschappers dat de deelnemers die ervan overtuigd waren een hoger risico op controleverlies te lopen meer “ checkend” gedrag vertoonden dan degenen die dachten veel controle te hebben. Volgens het team laat deze uitkomst zien dat de angst voor controleverlies aan de basis ligt van veel angstsymptomen.

Overtuigingen leiden tot angstsymptomen

De wetenschappers concluderen dat de overtuiging die mensen hebben over hun mate van controle het risico kan verhogen op verschillende psychische problemen. Voorbeelden zijn een obsessief-compulsieve angststoornis, gegeneraliseerde angststoornis, paniekstoornis of sociale fobie.

Ze stellen dat de resultaten van hun studie kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van meer passende cognitieve gedragstherapieën voor de behandeling van angststoornissen.