De laatste jaren stijgt het geneesmiddelentekorten in Nederland en ook in 2018 was dit weer het geval. Met een sterkere groei dan in 2017. De stijging is nu maar liefst 5%. ‘Het is dweilen met de kraan open’, stelt voorzitter Gerben Klein Nulent van de KNMP. ‘Patiënt en apotheker hebben hier dagelijks enorme last van. De patiënt krijgt regelmatig een ander doosje, omdat de apotheker moet uitwijken naar een alternatief. Apothekers hebben er veel werk aan om dit allemaal te regelen.’

Vooral anticonceptiepil schaars

In het oog springende tekorten in 2018 waren onder meer de anticonceptiepil, waardoor onder Nederlandse vrouwen onrust en onzekerheid ontstond. De onbeschikbaarheid van een middel dat gebruikt wordt bij de ziekte van Parkinson had impact op patiënten met deze ziekte, omdat deze patiënten heel nauwkeurig ingesteld zijn. Verslavingsartsen sloegen alarm toen een belangrijk middel tegen alcoholverslaving niet beschikbaar was. Deze is nu weer tijdelijk beschikbaar. Veel tekorten waren er ook bij de oogpreparaten en antibiotica.

De almaar oplopende tekorten hebben diverse oorzaken. Door de Wet geneesmiddelenprijzen en het preferentiebeleid van de zorgverzekeraars zijn in de loop der jaren de prijzen enorm gedaald. Voor fabrikanten is Nederland daarom een weinig aantrekkelijke markt. Ze houden hun voorraden bewust laag en in het geval van een hapering in het productieproces ontstaan snel tekorten.

Versoepeling van het preferentiebeleid

De KNMP stelt vast dat er sinds 2010 sprake is van een stijging van de tekorten, ondanks de inzet van de werkgroep geneesmiddelentekorten onder regie van het ministerie van VWS. De KNMP pleit al langere tijd voor een versoepeling van het preferentiebeleid. De KNMP is positief over het voorstel om in Nederland de voorraden te verhogen. Klein Nulent: ‘Zeker voor de veel gebruikte middelen en bepaalde middelen waar uit oogpunt van goede patiëntenzorg geen tekort van mag zijn. Met name de fabrikanten zullen hun voorraden moeten verhogen. Apothekers hebben daar beperkte mogelijkheden voor.’

De KNMP vreest voor de tekorten in 2019. ‘We weten nog niet hoe de Brexit gaat uitpakken, maar ook hierdoor kunnen problemen ontstaan. Voorts kennen we nog niet de effecten van de invoering van de Falsified Medicines Directive, waardoor mogelijk nog meer tekorten optreden van fabrikanten die hun productie om economische redenen staken.’

Statistieken bijhouden

Voor de apothekersorganisatie brengt KNMP Farmanco de geneesmiddelentekorten in kaart. Indien een geneesmiddel landelijk niet verkrijgbaar is, gedurende minimaal 14 dagen, noteert KNMP Farmanco een nieuw tekort voor het jaarlijkse overzicht. Meldingen door apothekers verifieert KNMP Farmanco altijd bij de fabrikanten. Farmanco houdt als enige instantie in Nederland al 15 jaar statistieken bij.

Bron: KNMP