Allergie is een serieuze (chronische) aandoening waarvan het verloop voor iedereen anders is. Sommigen hebben in het begin veel klachten, waarna deze in de loop van de tijd afnemen. Bij anderen is het verloop juist progressief, waardoor de klachten van de diverse betrokken eindorganen toenemen. Allergievormen zoals allergische rhinitis (hooikoorts) kunnen de kwaliteit van leven behoorlijk aantasten. Voorbeelden hiervan zijn slaapgebrek, minder presteren op school of werk en ziekteverzuim. Allergische rhinitis kost ons bijna 3 miljard per jaar door voornamelijk ziekteverzuim. In gesprek met KNO-arts Ranny van Weissenbruch worden de effectiviteit van behandeling en recente ontwikkelingen besproken.

Hoe ziet de zorg voor patiënten met allergie er uit?

“De zorg van allergie betreft een multidisciplinaire aanpak. Er komen meerdere specialismen bij kijken wat het lastig maakt om de patiëntzorg optimaal te filteren. Dit heeft er lange tijd in geresulteerd dat er weinig aandacht was voor allergie en de kwaliteit van leven op een gestructureerde manier. Wordt er gekeken naar het ziektebeeld, dan stelt men dit allereerst vast aan de hand van de klachten van patiënten. Hierbij zijn de ernst en duur twee belangrijke pijlers. Dit geeft een goede indruk in welke mate de kwaliteit van leven onder druk staat.

Allergie wordt bepaald door de blootstelling aan allergenen. In sommige periodes zijn deze niet aanwezig en zal een patiënt geen klachten hebben. Dit betekent niet dat deze patiënt geen hinder hoeft te ondervinden van de aandoening. Het is dan ook nodig om meerdere mogelijkheden aan te spreken om behandeling te doen slagen.”

Wat is de effectiviteit van huidige behandelmethoden?

“Voordat een behandeling wordt gestart moeten patiënten goede informatie ontvangen. Hierbij zal het eerste advies zijn om zoveel mogelijk allergenen te vermijden en te saneren. Vaak is dit lastig waarna er zal worden overgegaan op symptomatische behandeling. Hiervoor zijn verschillende medicijnen beschikbaar die klachten van de neus, keel en longen kunnen verhelpen, maar alleen hun effectiviteit behouden door consistent gebruik. Als dit niet het geval is of wanneer behandeling niet tijdig wordt ingezet, verergeren de klachten juist. Daarbij vergroot de kans op schade aan (eind)organen. Deze comorbiditeit mag niet onderschat worden. Aandoeningen die zich dan kunnen voordoen zijn middenoorontstekingen, keelklachten en neusbijholteproblemen.

Op de langere termijn is immunotherapie dan een logische stap in de behandeling, waarbij het de vraag is of het beter zou zijn om hier in een vroeger stadium mee te beginnen. Hiermee is het ziektebeeld mogelijk eerder te stabiliseren en blijft de schade aan organen beperkt.”

Welk proces doorlopen patiënten bij immunotherapie?

“Immunotherapie is een meerjarige vorm van behandeling waarbij de toediening oraal is (tablet) of via injecties onder de huid. Het duurt circa drie tot vijf jaar en om het succesvol te laten verlopen is het zeer belangrijk om het schema vol te houden. Dit vereist een hoge therapietrouw van patiënten. Zij zullen dagelijks tabletten moeten slikken of meerdere keren per jaar injecties ontvangen, ook in periodes dat zij geen klachten ondervinden van allergenen. In het geval van een pollenallergie waarbij Allergy Therapeutics een kortdurende behandeling van circa 3 jaar heeft ligt de therapietrouw hoger doordat het aantal injecties per jaar tot een aanzienlijk minimum beperkt worden.”

Hoe past immunotherapie in het beeld van recente ontwikkelingen op het gebied van behandeling?

“Immunotherapie is de enige causale behandeling voor inhalatieallergie (allergie veroorzaakt door inademen van allergenen). Met deze therapie worden patiënten langere tijd blootgesteld aan de stoffen die ze niet kunnen verdragen, waarna ze hier op een gegeven moment toleranter voor worden. De vormen die worden onderscheiden zijn; sublinguaal, intracutaan, perenniale en seizoensgebonden varianten. Sinds korte tijd wordt er gebruik gemaakt van een therapie met gemodificeerde allergenen. Hierdoor worden de positieve effecten behouden en de negatieve effecten gereduceerd waardoor er minder kans is op bijwerkingen. Bij deze vorm ontvangen ze per jaar 6 injecties onder de huid en in totaal 18 in een periode van 3 jaar.”

Waaraan merk je dat immunotherapie de kwaliteit van leven verbetert?

“Door patiënten gevalideerde vragenlijsten voor te leggen is de effectiviteit van de therapie vast te stellen. Hieruit valt op te merken dat een succesvolle behandeling zorgt voor minder klachten of volledige bescherming tegen allergenen. Daarnaast is de verwachting dat een behandelschema zoals bij Allergy therapeutics met slechts zes injecties per jaar de therapietrouw verhoogt. Dit heeft te maken met de kortdurende aard van deze behandeling.”