Veel mensen met kanker en hun naasten hebben last van stressklachten, relationele spanningen of praktische problemen rondom werk en zorgtaken. In de spreekkamer van de specialist of huisarts komen deze niet-medische aspecten van de ziekte niet of nauwelijks ter sprake. Een inloophuis biedt hier uitkomst.

Psychosociale hulp in een inloophuis

De niet-medische aspecten van kanker hebben grote invloed hebben op de kwaliteit van leven en daarmee op de draagkracht van de patiënt en diens sociale netwerk. Onderzoek door Kenniscentrum Zorginnovatie van Hogeschool Rotterdam en ResCon toont aan dat 2 op de 3 mensen die met kanker is geconfronteerd mogelijk behoefte heeft aan psychosociale ondersteuning door een inloophuis.

Van de mensen die een inloophuis bezoeken blijkt echter slechts 5% door de huisarts en 6% door de oncoloog te zijn verwezen; 22% van de bezoekers is door de oncologieverpleegkundigen op het inloophuis geattendeerd.

De voordelen van een inloophuis

Het tijdig signaleren, onderkennen en bespreekbaar maken van de impact van kanker voorkomt verdere ontwrichting van het leven van de patiënt en diens naasten. Inloophuizen bieden in alle ziektefasen een waardevolle aanvulling op medische en palliatieve zorg. Nederland telt 88 inloophuizen voor (ex-)patiënten en hun naasten of nabestaanden.

Hier kunnen zij – zonder afspraak en zonder kosten – terecht voor voorlichting en advies, lotgenotencontact en creatieve en ontspannende activiteiten. De bezoekers noemen het luisterend oor en de steun die ze er van de vrijwilligers, lotgenoten en zorgprofessionals ontvangen onmisbaar.
Zij putten er de kracht uit die nodig is om het ziekte-, verwerkings- en acceptatieproces te doorstaan. Bij slechtere prognoses fungeert de ondersteuning van het inloophuis als buffer voor de achteruitgang van de kwaliteit van leven.

Verkeerde vooroordelen

Verder blijkt dat veel mensen opzien tegen het eerste bezoek aan een inloophuis omdat ze niet goed weten wat ze er kunnen verwachten. Ze vrezen dat er voortdurend over ziekte en dood wordt gesproken, dat alleen ernstig zieken welkom zijn of dat ze niet zullen zijn opgewassen tegen het verdriet van lotgenoten.

Deze vooroordelen verdwijnen zodra de eerste stap over de drempel is gezet. Dan wordt de positieve, open sfeer geroemd en ervaart men het contact met lotgenoten juist als zeer relativerend, warm en troostrijk. Achteraf betreuren ze dat ze via het medisch circuit niet beter geïnformeerd waren.

Professionele zorg voor kanker

Naast de laagdrempelige ondersteuning in een inloophuis kunnen (ex-)kankerpatiënten en hun naasten voor professionele zorg worden doorverwezen naar een van de twaalf psycho-oncologische centra. Deze bieden individuele zorg, echtpaarzorg en groepstherapie.

Uit onderzoek blijkt dat deze zorg zeer effectief is: de meest voorkomende klachten – angst, depressie en vermoeidheid – nemen duidelijk af. Daarnaast wordt vanuit de psycho-oncologische centra onderzoek gedaan naar verschillende (online) therapieën, zoals Fitter na kanker en BeMind.