1,2 miljoen Nederlanders lijden aan artrose, van wie bijna twee keer zoveel vrouwen als mannen. Veel patiënten denken dat artrose bij het ouderdomsproces hoort en dat er niets aan te doen is. Wat is artrose precies en wat kan tegen de pijn gedaan worden?

Ziekte van het kraakbeen

Artrose is een chronische ziekte, gekoppeld aan leeftijd en wordt in de volksmond vaak gewrichtsslijtage genoemd. Eigenlijk is het geen slijtage maar een ziekte van het kraakbeen, vertelt orthopedisch chirurg dr. Jan Ide de Jong. Het kraakbeen wordt ziek en gaat in kwaliteit achteruit; het wordt dunner en kan verdwijnen. Er zitten geen zenuwen in bot of kraakbaan, en toch veroorzaakt de aandoening pijn. De botten in een gewricht gaan over elkaar bewegen en het gewrichtskapsel dat de botten bij elkaar houdt kan ontsteken. Deze kapselontsteking veroorzaakt de pijn.

Oorzaken artrose

Verschillende factoren veroorzaken artrose. Mensen kunnen aanleg hebben en het gebruik van gewrichten door de jaren heen is van invloed. Heeft iemand veel gesport of sportletsels geleden, zwaar fysiek werk gedaan of ongelukken gehad? Dat kan allemaal bijdragen aan artrose-ontwikkeling. Overgewicht wordt vaak gezien als oorzaak, maar is waarschijnlijk vooral een versneller van de ziekte, legt De Jong uit. Artrose komt op latere leeftijd voor, maar dat het een ouderdomsziekte is, betekent niet dat iedereen de ziekte ontwikkelt. Genoeg ouderen, zelfs op zeer hoge leeftijd, krijgen helemaal geen gewrichtsproblemen.

Pijnbestrijding

Artrose zelf is niet te genezen; alleen symptoombestrijding is mogelijk. Veel mensen krijgen last in een vroeg stadium van artrose. In die lange aanloopperiode is volgens De Jong eigen inbreng van de patiënt het allerbelangrijkst. “Mensen met beginnende klachten hoeven niet direct een medische behandeling te ondergaan. Afvallen en gedoseerd bewegen kan iedereen zelf doen.” Daarnaast kunnen gewrichten worden ondersteund door spalken, bandages of braces en kunnen ontstekingsremmers gegeven worden om de kapselontsteking te dempen. Momenteel wordt ook onderzoek gedaan naar natuurlijke ontstekingsremmers, maar, zo benadrukt De Jong, langdurig en gedegen onderzoek is noodzakelijk om de werking wetenschappelijk aan te tonen.