De visuele waarneming is een belangrijke bron van informatie bij het autorijden. Visuele beperkingen, van welke aard ook, zijn dan ook van grote invloed.

Wie loopt risico?

Onderzoek van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid toont aan dat er een relatie is tussen contrastgevoeligheid, het vermogen om onderscheid te maken tussen een object en de achtergrond, en de betrokkenheid bij verkeersongevallen. Ook mensen met een verhoogde gevoeligheid voor verblinding, bijvoorbeeld door de verlichting van tegenliggers, een laagstaande zon of de weerkaatsing van de zon op nat wegdek, lopen een verhoogd risico op een verkeersongeval.

De invloed van het weer

Naast het zicht van de automobilist is ook het weer van invloed op de verkeersveiligheid. Hoewel automobilisten hun weggedrag tijdens regenbuien aanpassen, ligt het risico op een ongeval bij regen aanmerkelijk hoger dan bij droog weer. In diverse studies wordt geconcludeerd dat het ongevalsrisico tijdens regen met ongeveer een factor twee toeneemt. Ook dit heeft te maken met een verminderd zicht door onder meer verblinding doordat het licht uit de koplampen van tegenliggers door water op het wegdek wordt weerkaatst. Bij mist zijn de waterdruppels zo klein en licht dat ze blijven zweven. Dit leidt tot vermindering van het zicht doordat het licht door de mistdruppels verstrooid wordt.

1 op de 10 kan niet goed zien

Uit het onderzoek ‘Goed Zien in het Verkeer’ van Veilig Verkeer Nederland blijkt dat 1 op de 10 automobilisten niet goed kan zien. 2,4 procent van de onderzochte automobilisten heeft zelfs zo’n slecht gezichtsvermogen dat zij volgens de normen van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen zelfs helemaal geen auto mogen rijden. Als dat percentage wordt vertaald naar het totaal aantal Nederlanders met een rijbewijs, gaat het hier over tenminste 240.000 mensen.

Een op de drie deelnemers geeft aan het afgelopen half jaar in gevaar te zijn gekomen doordat een andere automobilist slecht zicht had door bijvoorbeeld de laagstaande zon of verblinding door een tegenligger. 41 procent van de brildragende automobilisten heeft niet altijd een bril op tijdens het rijden en 1 op 3 automobilisten heeft niet standaard een zonnebril bij zich.

Schrikbarend onderzoek

“De uitkomst van het onderzoek is schrikbarend”, stelt Cindy Esseling, woordvoerder Veilig Verkeer Nederland. “Goed zien in het verkeer is van essentieel belang. Het is de verantwoordelijkheid van iedere automobilist om goed te kunnen zien. Wij vinden het daarom belangrijk dat iedereen die in de auto stapt, zijn of haar ogen regelmatig laat controleren.”

Reden voor die oproep is dat de achteruitgang van het gezichtsvermogen doorgaans maar langzaam verloopt. Mensen merken het zelf vaak niet dat hun zicht niet langer voldoende is om veilig aan het verkeer deel te nemen.

Hulpmiddelen voor verkeersveiligheid

Naast het dragen van een voorgeschreven bril kan ook het gebruik van visuele hulpmiddelen, als zonnebrillen die beschermen tegen verblinding en speciale brillen die in het donker, bij mist of regen zorgen voor een verbeterd zicht, bijdragen aan de verkeersveiligheid. “Autorijden is sowieso al een heel complexe gebeurtenis waarbij je veel informatie tegelijkertijd moet verwerken. Die taak wordt bemoeilijkt als ook nog sprake is van slecht zicht.”