Rugklachten aanpakken in een multidisciplinair centrum

Lage rugpijn is in Nederland een van de meest voorkomende redenen om naar de huisarts te gaan. Meestal verdwijnt de pijn binnen een paar weken vanzelf, zeker als je in beweging blijft. Maar bij een deel van de mensen blijven de klachten langer bestaan, of komen ze steeds terug. Bij een hernia of een vernauwing van het wervelkanaal (stenose) spelen vaak meerdere dingen tegelijk: pijn, uitstraling naar het been, angst om te bewegen en conditieverlies. Eén behandelaar kan dan maar een deel van het probleem aanpakken. Daarom kiezen steeds meer praktijken voor een multidisciplinaire aanpak, waarin chiropractie, fysiotherapie en oefentherapie samenwerken.

Hernia en stenose: wat gebeurt er in je rug?

Bij een hernia puilt een deel van de tussenwervelschijf uit. Drukt dat op een zenuw, dan kun je pijn, tintelingen of krachtverlies in het been voelen. Dat heet ook wel ischias. Bij veel mensen nemen de klachten in de loop van weken tot maanden af, zonder operatie.

Bij een stenose is het wervelkanaal vernauwd, meestal door slijtage op latere leeftijd. Typisch is dat lopen of lang staan pijn of een zwaar gevoel in de benen geeft, en dat voorover buigen of zitten verlichting brengt.

Bij beide aandoeningen draait het herstel om drie dingen: de pijn hanteerbaar maken, weer vertrouwen krijgen in bewegen, en kracht en conditie opbouwen. Precies daar vullen verschillende disciplines elkaar aan.

Wat doet elke behandelaar?

Chiropractie richt zich op het functioneren van de wervelkolom en de gewrichten. De chiropractor onderzoekt hoe je rug beweegt en gebruikt onder meer mobilisaties en manipulaties. Bij een deel van de mensen met rugklachten kan dat de pijn en stijfheid in de eerste fase verminderen, waardoor bewegen weer makkelijker wordt.

Fysiotherapie kijkt naar het hele bewegingsapparaat: houding, spierkracht, stabiliteit en belastbaarheid. De fysiotherapeut legt uit wat er aan de hand is, begeleidt het herstel stap voor stap en past de belasting aan als de klachten opspelen. Ook manuele therapie kan daar een onderdeel van zijn.

Oefentherapie en rugrevalidatie zijn de actieve fase. Onder begeleiding train je kracht, stabiliteit en conditie, vaak met een vast programma van een aantal weken. Richtlijnen voor lage rugpijn noemen actief blijven en gericht oefenen als een van de belangrijkste pijlers van herstel, juist bij klachten die langer duren.

Waarom samenwerken onder één dak helpt

Wie met een complexe rugklacht van de ene behandelaar naar de andere gaat, krijgt vaak losse adviezen die niet op elkaar aansluiten. In een multidisciplinair centrum werken de behandelaars vanuit één plan. Dat heeft een aantal praktische voordelen:

• Eén onderzoek, één plan. Je hoeft je verhaal niet steeds opnieuw te vertellen, en iedereen werkt naar hetzelfde doel toe.
• Korte lijnen. Loopt het herstel vast, dan overleggen de behandelaars direct met elkaar en passen ze de aanpak aan.
• Een vloeiende overgang naar actief herstel. Is de pijn eerst wat gezakt, dan stroom je door naar oefentherapie of rugrevalidatie, vaak in dezelfde ruimte en met dezelfde mensen.
• Meten in plaats van gissen. Door aan het begin en eind van een traject te meten hoe het met je kracht en mobiliteit staat, zie je of je vooruitgaat.

Wat werkt, verschilt per persoon. Het voordeel van samenwerken is vooral dat je sneller op de aanpak uitkomt die bij jouw klacht past.

Wanneer naar de huisarts?

Neem contact op met je huisarts of de huisartsenpost bij:

• moeite met plassen of ontlasting, of een doof gevoel rond de anus of in het kruis;
• snel toenemend krachtverlies in een been of voet;
• rugpijn met koorts, onverklaard gewichtsverlies of na een val of ongeluk.

Zonder deze signalen kun je voor fysiotherapie en chiropractie meestal zonder verwijzing terecht. Een paar tips voor de eerste weken:

• Blijf zo veel mogelijk in beweging, binnen de grens van wat lukt. Lang in bed liggen vertraagt het herstel meestal.
• Bouw activiteiten rustig op en wissel houdingen vaak af.
• Houd bij welke bewegingen de klachten verergeren of verlichten. Dat helpt je behandelaar bij het maken van een plan.

Een voorbeeld uit de praktijk

In Hilversum werken bij MoveWell chiropractoren, fysiotherapeuten en oefentherapeuten samen in één centrum in Medisch Centrum Dudokpark. Een traject begint daar vaak bij Chiropractie Hilversum, en loopt door naar begeleide training in het rugcentrum van Fysio Hilversum. Zo kunnen behandeling en actief herstel op elkaar aansluiten, in plaats van los van elkaar te staan.

Of je nu kiest voor één behandelaar of voor een gecombineerde aanpak: bespreek je klachten, je doelen en de verwachte duur van het traject vooraf. Een goede behandelaar legt uit wat je kunt verwachten, en verwijst je door als een andere aanpak beter past.