Anders dan algemeen gedacht wordt is cholesterol op zich essentieel voor ons lichaam. Professor Eric Sijbrands van het Erasmus MC licht dit toe: “Onze celwanden danken hun stevigheid aan cholesterol. Daarnaast is het een belangrijke bouwsteen voor hormonen, onderdeel van de gal.” Er ontstaat alleen een probleem als het cholesterolgehalte te hoog wordt.

Het begin van aderverkalking

Een ongezonde leefstijl, diabetes en aanleg voor overgewicht verhogen ons cholesterolgehalte. Hierdoor kan er aderverkalking ontstaan in bloedvaten, zeer dicht onder de oppervlakte. “Daar bevinden zich zogenaamde macrofagen, ontstekingscellen die denken dat ze de cholesterol moeten opruimen. Dat kunnen ze echter niet, maar ze nemen de cholesterol toch op. Als gevolg daarvan ontstaat een kettingreactie van een milde, maar wel grote ontsteking van de bloedvaten.”

 

Aderverkalking in bloedvaten

Een ongezond dieet

Het vinden van de juiste balans is een hele opgave: niet alleen is het lastig om een ongezond dieet te verlaten, ook is cholesterolrijke voeding goedkoop. Sijbrands: “We eten nu heel veel kant-en-klare maaltijden waarvan het vaak niet duidelijk is wat er precies in zit. Je warmt ’t op in de magnetron en eet het op met de laptop op schoot. Het besef dat we dat fout doen is stap één, maar dat besef komt meestal pas als het te laat is.”

De rol van statine op ons cholesterolgehalte

Statine is medicatie die ervoor zorgt dat de aanmaak van cholesterol in de lever geremd kan worden. Sijbrands is er geen voorstander van dat statine voor iedereen beschikbaar moet zijn. Voor mensen met een laag risico is het absoluut onnodig. Bovendien kan het bij hen leiden tot een al te gemakkelijke voortzetting van een ongezonde leefstijl en het afdragen van een verantwoordelijkheid.

Sijbrands wijst op onderzoek naar het gebruik van statine bij erfelijk te hoog cholesterolgehalte. “Bij deze patiënten werkt de statine heel erg goed, maar als je pas start nadat je een hartinfarct hebt gehad, dan lijkt de statine veel minder goed te werken. Deze patiënten moeten we dus jong opsporen om ze tijdig te behandelen. Voor de patiënten met het erfelijk te hoog cholesterol hebben we nog een belangrijke opdracht: het ontwikkelen van aanvullende behandeling.”