Voordat longkanker ontstaat kunnen voorstadia worden gevonden in de luchtwegen. Slechts de helft hiervan groeit daadwerkelijk uit tot longkanker, terwijl andere verdwijnen of goedaardig blijven. Onder de microscoop zien deze zogeheten laesies er hetzelfde uit, waardoor het moeilijk is om te bepalen welke behandeld moeten worden.

Onderzoekers van de University College London hebben nu voor het eerst de verschillen ontdekt tussen laesies die invasief zullen worden en die onschadelijk zijn. Op basis hiervan kunnen ze nauwkeurig voorspellen welke laesies kwaadaardig zullen worden. Hun resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Nature Medicine.

Diagnostiek

Volgens hoofdonderzoeker professor Sam James dragen de resultaten eraan bij om de ontwikkeling van longkanker in een vroeg stadium te begrijpen, door erachter te komen wat er in de cellen gebeurt voordat ze in kankercellen veranderen. Met deze informatie kunnen er waarschijnlijk screeningstests en nieuwe behandelingen ontwikkeld worden.

Ontdekken wie longkanker ontwikkelt

Het team van James bestudeerde 129 bioptmonsters van 85 patiënten met een voorstadium van niet-invasieve longkanker. Ze voerden tests uit waaronder genexpressieprofilering, methylatieprofilering en whole-genome DNA-sequencing.

Gemiddeld werden de patiënten meer dan 5 jaar gevolgd nadat het biopt was afgenomen. Op deze manier konden de onderzoekers zien welke patiënten longplaveiselcelcarcinoom ontwikkelden. Dit is een van de twee meest voorkomende subtypen van longkanker.

Moleculair profiel controleren

Het onderzoeksteam identificeerde verschillen in dna-kenmerken zoals mutaties, genexpressie en chromosomale instabiliteit. Ze vonden voldoende verschillen die met bijna perfecte nauwkeurigheid konden voorspellen welke laesies uitgroeien tot.

Door te bepalen welke laesies schadelijk zijn zouden artsen volgens de onderzoekers kunnen beslissen om een patiënt al in een veel vroeger stadium van de ziekte te opereren dan momenteel mogelijk is. Aan de andere kant kunnen patiënten met goedaardige laesies onnodige operaties bespaard blijven.

Verbeteren diagnostische tests

Voorstadia worden nu veelal ontdekt door een bronchoscopie te maken. Hierbij worden de luchtwegen van binnen bekeken met een dunne buigzame slang met een camera. Patiënten waarbij dit momenteel wordt gedaan zijn mensen met chronische hoest of een voorgeschiedenis van longkanker.

Hoewel bronchoscopie niet aan iedereen met een risico op longkanker wordt aangeboden, zeggen de onderzoekers dat hun bevindingen kunnen helpen bij het ontwikkelen van een eenvoudigere bloedtest om dezelfde moleculaire signalen op te nemen die verband houden met de vroege ontwikkeling van kanker.

Onderzoeker Dr. Adam Pennycuick: “Als we dit nieuwe inzicht in de ontwikkeling van kanker kunnen gebruiken om nieuwe diagnostische tests te maken, kan het op een dag van onschatbare waarde zijn om longkanker vroeg op te sporen, waardoor mensen veel eerder toegang hebben tot de behandeling tijdens het ziekteproces.”