Loszittend kunstgebit: het klikgebit als medische oplossing

Voor wie afhankelijk is van een gebitsprothese, is een goed passend gebit geen luxe maar een basisbehoefte. Toch ervaren veel dragers van een traditioneel kunstgebit problemen die de kwaliteit van leven raken: een loszittend gebit dat verschuift tijdens het eten, het mijden van bepaalde voedingsmiddelen of een blokkade om in gezelschap te lachen. Een medische oplossing die de laatste jaren een stevige plek heeft veroverd binnen de tandheelkundige zorg, is het klikgebit op implantaten.

De impact van een slecht zittende prothese

Een gebitsprothese die niet goed blijft zitten heeft fysieke en sociale gevolgen. Tandartsen en mondhygiënisten zien dragers met drukplekken, ontstekingen aan het tandvlees, en in sommige gevallen ondervoeding doordat de patiënt harde of taaie voeding gaat mijden. Onderzoek van de Nederlandse Vereniging voor Gnathologie en Prothetische Tandheelkunde wijst uit dat ongeveer een op de drie dragers van een onderprothese aangeeft moeite te hebben met dagelijkse activiteiten zoals eten en spreken.

De oorzaak is doorgaans kaakbotresorptie, het proces waarbij het kaakbot na het verlies van tanden geleidelijk inkrimpt. Een traditioneel kunstgebit rust op dit kaakbot. Bij de bovenkaak helpt zuiging tegen het gehemelte vaak nog voldoende, maar in de onderkaak, waar geen gehemelteplaat is, ontbreekt dat houvast. Daar zit het kernprobleem: een onderprothese verliest stabiliteit naarmate het bot minder volume heeft.

Wat is een klikgebit en hoe werkt het?

Een klikgebit is een uitneembare gebitsprothese die wordt vastgezet op kaakimplantaten. In de onderkaak worden meestal twee implantaten geplaatst, in de bovenkaak vier. Op die implantaten komen drukknoppen of een metalen staaf, waarop de prothese vastklikt. De patiënt kan het gebit zelf in- en uitnemen voor reiniging, maar tijdens het dragen blijft het stevig vast. Specialistische aanbieders bieden het klikgebit aan als vaste oplossing voor wie jaren met een loszittende prothese heeft gewerkt, vaak in combinatie met een digitale mondscanner voor het aanmeten.

De medische winst is aanzienlijk. Eten wordt comfortabeler, de kauwkracht neemt toe tot een niveau dat vergelijkbaar is met eigen tanden, en de prothese verschuift niet meer tijdens het spreken. Daarnaast remt de stimulatie van de implantaten verdere kaakbotresorptie af.

Klikgebit versus traditioneel kunstgebit

Hieronder de belangrijkste verschillen op een rij.

Voor wie is een klikgebit geschikt?

Niet iedereen komt direct in aanmerking voor een klikgebit. Een tandarts-implantoloog beoordeelt eerst of er voldoende kaakbot aanwezig is. Bij te weinig bot kan een botopbouw nodig zijn voordat de implantaten geplaatst worden. Verder spelen algemene gezondheid en mondhygiëne een rol. Roken, onbehandelde tandvleesontsteking en bepaalde aandoeningen zoals slecht ingestelde diabetes kunnen de slagingskans van de implantaten verlagen.

Patiënten die het meest profiteren van een klikgebit:

• Dragers van een onderprothese die last hebben van loszittende kiezen of tanden
• Mensen die zware kleefpasta gebruiken zonder afdoende resultaat
• Patiënten met drukplekken of ontstekingen door een schurende prothese
• Wie een nieuw kunstgebit nodig heeft en direct kiest voor een vaste oplossing

Wennen aan een nieuw gebit

De gewenningsperiode duurt gemiddeld zes tot acht weken. Drukplekken zijn de eerste weken normaal en worden door de tandprotheticus tijdens nacontroles bijgesteld. Een vaak vergeten aandachtspunt is de nachtrust: het gebit hoort ‘s nachts uit de mond, in een bakje met water. Dat houdt het kunststof soepel en geeft de mondslijmvliezen de kans om te herstellen. Voor wie sowieso met slaap worstelt, kunnen tips voor een betere nachtrust helpen om die eerste weken comfortabeler door te komen.

Vergoeding en eigen bijdrage

De basisverzekering vergoedt het klikgebit grotendeels. Bij de eerste plaatsing geldt een eigen bijdrage van acht procent van de totale kosten. Bij vervanging van een bestaande prothese door een klikgebit kan de aanvullende verzekering de rest opvangen, afhankelijk van het pakket. Een tandartsspecialist of klikgebitcentrum maakt op basis van de individuele situatie een persoonlijke begroting, zodat de patiënt vooraf weet wat de eigen bijdrage wordt.

Een persoonlijke beslissing

Net zoals bij andere behandelingen die het dagelijks leven raken, geldt voor het klikgebit dat de stap pas wordt gezet als de patiënt zelf overtuigd is. Eerdere patiëntverhalen laten zien dat het herstel van comfort en zelfvertrouwen vaak groter is dan vooraf wordt ingeschat. Een gesprek met een tandarts-implantoloog is de logische eerste stap voor wie de overstap overweegt.