De hypofyse is een klein orgaan onderaan de hersenen. Klein, maar voor de hormoonhuishouding in het lichaam van essentieel belang. Johan de Graaf is voorzitter van de Nederlandse Hypofyse Stichting. Hij legt uit wat het verband is tussen de hypofyse en de bijnieren en waar een probleem in de hypofyse toe kan leiden.

Hoe leidt een probleem in de hypofyse tot bijnierschorsinsufficiëntie?

“Je zou de hypofyse kunnen zien als de thermostaat van het hormonale stelsel. De hypofyse scheidt hormonen af die andere hormoonproducerende organen reguleert in hun hormoonafscheiding. Een probleem met de hypofyse leidt zodoende tot problemen met andere hormoonproducerende organen, zoals de bijnieren. Als de hypofyse niet goed werkt, produceren andere hormoonproducerende organen te veel of juist te weinig hormonen, met alle gevolgen van dien.”

Welke fysieke klachten ervaren mensen met een hypofyseprobleem?

“Problemen in de hypofyse kunnen ontstaan door een aangeboren afwijking, maar meestal gebeurt dat door een tumor die in de regel tussen het 30e en 45e levensjaar ontstaat. Dat tumorweefsel kan ook zelf hormonen produceren, maar dat hoeft niet. Als gevolg van zo’n tumor ontspoort de hormoonhuishouding. Dat leidt tot allerlei vage klachten: hoofdpijn, gewichtsproblemen, vermoeidheid en fertiliteitsstoornissen. Die klachten ontstaan geleidelijk en doordat ze zo vaag zijn, is het tijdig stellen van de juiste diagnose vaak lastig.”

Welke psychosociale klachten ervaren patiënten met een probleem in hun hypofyse?

“Als de hormoonhuishouding niet goed functioneert en er zodoende bijvoorbeeld geen testosteron wordt geproduceerd, is er een grotere kans op het ontstaan van een depressie. De hormoonhuishouding heeft zijn effect op het psychisch welzijn en dat is onlangs bij onderzoek in het LUMC en het Radboud ook aangetoond.” 

Welke problemen ervaren mensen met een hypofyseprobleem in het dagelijks leven?

“Doordat ze snel vermoeidheid zijn, hebben ze minder energie om deel te nemen aan het sociale leven. Door een verstoorde regulering van geslachtshormonen, heeft dit gevolgen voor het seksleven. Het libido wordt aangetast, wat consequenties kan hebben voor relaties. Door een onvervulde kinderwens komen veel relaties van mensen met een hypofyseprobleem zwaar onder druk te staan. Omdat problemen lang aanhouden en vaag blijven, kunnen fertiliteitsproblemen al een behoorlijke tijd spelen voordat duidelijk is dat het om een hypofyseprobleem gaat. Omdat juist dit onderwerp niet alleen binnen sociale kringen lastig te bespreken is, maar ook in de spreekkamer van de dokter, kan het ingrijpende sociale gevolgen hebben. Veel patiënten krijgen te maken met arbeidsongeschiktheid en daarmee inkomensproblemen. Ook ervaren sommige patiënten de gevolgen van NAH (niet aangeboren hersenletsel).”

Dit artikel is mogelijk gemaakt door ondersteuning van Shire Netherlands bv, onderdeel van Takeda.

C-APROM/NL//1017