Voeding is een beladen onderwerp. Gezondheidsclaims voor levensmiddelen volgen elkaar in een rap tempo op maar worden veelal ook weer ontkracht. Onlangs presenteerde het Voedingscentrum de vernieuwde Schijf van Vijf, een vertaling van richtlijnen voor goede voeding van de Gezondheidsraad, gebaseerd op de laatste inzichten in voeding en gezondheid.

Officiële richtlijnen

De afgelopen jaren zijn we overstelpt met allerlei voedingshypes: geen brood, geen melk, wel/geen superfoods. Sommige mensen ontlenen zelfs hun identiteit aan bepaalde voeding. Door de hypes is veel discussie ontstaan over wat goede voeding is, maar de officiële richtlijnen bieden de meeste houvast, aldus Kees de Graaf, hoogleraar sensoriek en eetgedrag van de afdeling Humane Voeding van de Wageningen UR.

Schijf van Vijf richt op lange termijn

Eten geeft een goed gevoel en biedt mensen een positieve ervaring. Die positieve emoties leiden weer tot tevredenheid en gezondheid. De adviezen van het Voedingscentrum zijn meer gericht op de gezondheid op de lange termijn. Op korte termijn kun je je fitter voelen na het eten van salade, maar ook door een hamburger. “Op de lange termijn is veelvuldige consumptie van die hamburger minder geschikt.” Voor individuele consumenten is het moeilijk informatie over voedsel op waarde te schatten. De Schijf van Vijf is daarvoor de beste optie en ook goed toegankelijk. Deze heeft wel betrekking op de lange termijn gezondheidseffecten voor groepen mensen.

Eten kiezen is fundamenteel recht

De Graaf wijst erop dat iedereen voor zichzelf ook wel voelt wat voeding met je doet. “Als mensen zich beter voelen na het eten van speltbrood, wie ben ik dan om dat tegen te houden?” Het is een fundamenteel recht je eigen eten te kiezen. Volgens De Graaf is eten kiezen zelfs een van de eerste beslissingen die een baby neemt.

Eten als sociale aangelegenheid

Ook moeten we de sociale aspecten van eten niet uit het oog verliezen, vindt De Graaf. Eten is namelijk ook sociaal en aangenaam. Uit onderzoek in verpleeghuizen blijkt dat mensen gevoelig zijn voor de ambiance van hun eetvoorziening. “Bij een aantrekkelijke ‘family style’-presentatie in plaats van dienbladen zagen we een verbetering van de kwaliteit van leven. Voor zowel fysieke als sociale kwaliteit van leven speelt voeding een belangrijke rol.”