Door ondervoeding kan de gezondheid drastisch achteruitgaan. Er zijn gevallen waarin een patiënt door ziekte tijdelijk niet in staat is te eten en gehele vervanging van de dagelijkse voeding nodig is. Eveneens zijn er situaties waarin aanvullende voeding vereist is. Beide situaties komt verpleegkundige Pauline Waarsenburg van Eurocept Homecare in de dagelijkse praktijk tegen. Samen met Laura Briedé, diëtist en teamleider Customer Service en Micheline Vijverberg, diëtist en accountmanager legt ze uit hoe patiënten, die veelal zorg ontvangen in hun thuisomgeving sondevoeding krijgen op het moment dat er minder dan 50% van de behoefte wordt gegeten.

Wat is sondevoeding?

“Sondevoeding is vloeibare voeding die met een sonde (slangetje) in de maag of dunne darm komt”, vertelt Vijverberg. Het wordt via een ingang door de neus, maag of buik toegediend en bevat alle voedingsstoffen die het lichaam nodig heeft zoals eiwitten, vetten, koolhydraten, vitaminen en mineralen. Bij toediening via de buik wordt gebruikgemaakt van een PEG- (Percutane Endoscopische Gastrostomie) katheter. Hiervoor wordt gekozen als een patiënt langere tijd afhankelijk zal zijn van (volledige) sondevoeding. Vijverberg zegt dat het doel van toediening is om ondervoeding te voorkomen en een goede voedingstoestand te behouden. Wanneer er al sprake is van ondervoeding kan deze toestand met sondevoeding worden verholpen.

Ondervoeding bij verschillende patiëntgroepen

Vijverberg: “Sondevoeding komt in beeld nadat iemand door bijvoorbeeld ziekte of trauma is getroffen. In eerste instantie zal in consult met een diëtist getracht worden de voeding te verrijken middels drinkvoeding. Blijkt dit niet afdoende dan zal er worden overgegaan tot sondevoeding.”
Een groep patiënten waarbij dit nodig is, zijn mensen die kampen met slikproblemen. Voor hen is het door problemen in het hoofd-halsgebied fysiek gezien niet meer mogelijk om vaste voeding te nuttigen. Samen met de groep ouderen en patiënten die ziekenhuisverplaatste zorg ontvangen, is dit een groep waarbij ondervoeding of dreiging ervan een groot probleem vormt.

De samenwerkende rol met medici

Wanneer blijkt dat een patiënt tijdelijk of langere tijd onvoldoende voedingsstoffen binnenkrijgt, wordt er altijd in overleg met een behandelend arts en/of diëtist besloten om tot sondevoeding over te gaan. Volgens Vijverberg beschikken de zorgverleners die de sondevoeding initiëren over de kennis om patiënten goed in te lichten en alles hieromtrent te regelen. “Een belangrijk punt hierbij is dat er wordt vastgesteld of de thuissituatie van een patiënt zich leent voor toediening van sondevoeding ”, vult Briedé aan. In deze fase van het proces is zijzelf betrokken en houdt ze nauwlettend in de gaten dat het aan niks ontbreekt.

Briedé en Vijverberg geven aan dat de zorgverlener altijd de leidende rol behoudt, maar dat er vanuit een service-verlenende rol getracht wordt alle zorgen van de patiënt uit handen te nemen. Denk hierbij aan het declareren van kosten, inventariseren of de dosis sondevoeding bijgesteld moet worden en terugkoppeling geven aan de behandelend specialist over de effectiviteit.

Sondevoeding en de patiënt

Waarsenburg geeft aan dat op het moment dat sondevoeding in beeld komt, Eurocept Homecare contact opneemt met de patiënt om te achterhalen of deze zelf in staat is de verpleegkundige handelingen uit te voeren. De hulpmiddelen en voeding zijn dusdanig geprepareerd dat veel patiënten hiertoe in staat zijn. “We inventariseren aan de telefoon of er thuiszorg aanwezig is om de patiënt eventueel verder te begeleiden, en dat die dan bij de instructie van ons aanwezig kan zijn. Of in een uitzonderlijk geval of de patiënt al ervaring heeft met sondevoeding en geen verdere instructie wenst. In principe bieden wij dus na een aanvraag altijd ondersteuning en begeleiding.”

Zelf vervult Waarsenburg de rol van patiënten instrueren. Vijverberg: “Met betrekking tot de sondevoeding leveren wij alle soorten die er in Nederland op de markt zijn. Vanuit mijn rol binnen Eurocept Homecare breng ik onze full-service onder de aandacht bij specialisten. Alle aanvragen die binnenkomen worden op een beveiligde digitale wijze verwerkt om de veiligheid van patiëntgegevens te waarborgen.

Kijk voor meer informatie op Eurocept Homecare