Voor een groot deel is onze Westerse leefstijl met zoet, vet en veel eten en weinig beweging schuldig aan het ontstaan van allerlei chronische ziekten als diabetes en obesitas. Een radicale leefstijlverandering met koolhydraatarm voedsel is essentieel. Dr. Yvo Sijpkens (internist-nefroloog in het Haaglanden MC) en prof. dr. Hanno Pijl (internist-endocrinoloog en hoogleraar in de diabetologie in het LUMC) leggen uit hoe dat kan.

“We zien een enorme toename van allerlei chronische ziekten, waaronder diabetes type 2, maar ook obesitas, dementie, hart- en vaatziekten en allerlei vormen van kanker. De gemeenschappelijke grondoorzaak is sterk besloten in onze Westerse leefstijl. Voor de oplossing moeten we dan ook toe naar leefstijlgeneeskunde, om te behandelen én te voorkomen. Inderdaad, leefstijl als medische interventie”, vertelt dr. Sijpkens. Prof. Pijl: “De toename van het aantal mensen met diabetes type 2 heeft sterk te maken met hoe onze maatschappij is ingericht. We zijn intuïtief gericht op zoet en vaak eten en zo min mogelijk beweging. Onze maatschappij is daar nu perfect op ingericht en daardoor komt het als een boemerang terug. Doordat die neiging naar zoet, vet en veel voedsel zo in ons instinct zit en makkelijk verkrijgbaar is, is het ook zo moeilijk om een leefstijlverandering te bewerkstelligen.”

Pas op voor insuline!

Ons huidige voedingspatroon wordt gedomineerd door bewerkt voedsel met een hoog suikergehalte. Dr. Sijpkens: “Overgewicht is een gevolg van ongezonde en continue voeding, met als gevolg dat het lichaam teveel insuline aanmaakt. Als dat niet meer gaat, ontstaat diabetes en veel artsen behandelen dat met insuline.” “Er is enorm veel overbehandeling met insuline”, constateert prof. dr. Pijl. “Dat is een gevaar, omdat patiënten insuline-ongevoeligheid kunnen ontwikkelen. Dat betekent dat er steeds meer insuline nodig is om de bloedsuikerspiegel op peil te houden. Insuline heeft meer functies, zoals het vasthouden van zout in de nieren. Als dat teveel gebeurt, ontstaat een hoge bloeddruk. En insuline stimuleert de groei van cellen, ook van kwaadaardige cellen.”

Leefstijlinterventie

En dus is het zaak om een leefstijlverandering door te voeren. Voor persoonlijke gezondheid, maar ook voor de gezondheidszorg in het algemeen: het kan miljarden euro’s besparing opleveren en de zorg terugbrengen naar gezonde en hanteerbare proporties. Dr. Sijpkens: “Er is een kentering nodig met het beperken van de grote hoeveelheid koolhydraten in combinatie met vasten, dus minder eetmomenten op een dag. Terug naar onbewerkt voedsel met de kenmerken biologisch, seizoensgebonden en lokaal. Dat vraagt om een gecombineerde leefstijlinterventie, waarbij leefstijlcoaches een belangrijke rol kunnen spelen.” Het lichaam weer vetverbranding aanleren in plaats van een te grote afhankelijkheid van koolhydraten. Daarmee blijven de glucose- en insulinespiegels veel lager  “Het is geen dieet, maar een levenswijze. Het vraagt om volharding, geduld en om hulp en ondersteuning. Het is de beste manier om chronische ziekten te voorkomen.”